Tragiczna historia i obecny dramat kopalni „Brzeszcze”

niedziela, Styczeń 11th, 2015

Kopalni węgla kamiennego „Brzeszcze”, oddalonej dziesięć kilometrów od Oświęcimia i istniejącej od ponad stu lat,  grozi likwidacja. Dla prawie dwudziestotysięcznej gminy i miasta Brzeszcze, położonej na pograniczu Małopolski i Śląska, będzie to katastrofą, bowiem jest ona największym pracodawcą w rejonie, zatrudniającym ponad  dwa tysiące osób. W natłoku różnych informacji medialnych, przekazywanych obecnie na powyższy temat, [...]

Nowy nagrobek Kazimierza Smolenia

piątek, Październik 31st, 2014

W przeddzień Święta Wojska Polskiego, 14 sierpnia 2014 r., zakończono prace związane z budową pomnika na grobie Kazimierza Smolenia na cmentarzu w Chorzowie. Jego fundatorem  była Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Warszawie, której zmarły był  członkiem. Kazimierz Smoleń był więźniem KL Auschwitz i KL Mauthausen oraz długoletnim dyrektorem Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu [...]

Siedemdziesiąt dwa lata temu w Święto Niepodległości

sobota, Listopad 9th, 2013

Siedemdziesiąt dwa lata temu, 11 listopada 1941 r., na dziedzińcu bloku nr 11 pod Ścianą Straceń odbyła się pierwsza egzekucja dokonana w KL Auschwitz przez strzał w tył głowy z broni małokalibrowej. Rozstrzeliwał Rapportführer Gerhard Palitzsch, każdorazowo ładując do karabinka nowy nabój. W tym dniu rozstrzelano 76 więźniów. Wśród nich było 27 więźniów umieszczonych celach aresztu [...]

Bezimienny grób Kazimierza Smolenia (1920-2012)

poniedziałek, Lipiec 29th, 2013

Zobacz  szczegóły (proszę kliknąć): Kazimierz Smoleń zmarł w Oświęcimiu 27 stycznia 2012 r. Był więźniem niemieckich, nazistowskich obozów koncentracyjnych Auschwitz i Mauthausen oraz długoletnim dyrektorem Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu w latach 1955 – 1990. Półtora roku później, 27 lipca 2013 r., odwiedziłem Jego grób, znajdujący się na cmentarzu w Chorzowie Starym, wraz z Przemysławem [...]

70. Rocznica ucieczki Witolda Pileckiego z KL Auschwitz

niedziela, Maj 5th, 2013

Rtm. Witold Pilecki (1901-1948), żołnierz 1920 i 1939 r., dobrowolny więzień KL Auschwitz (nr 4859) i twórca konspiracji wojskowej w tym obozie, uczestnik Powstania Warszawskiego, więzień obozów jenieckich w Lamsdorf i Murnau, oficer II Korpusu Polskiego we Włoszech. Sześćdziesiąt pięć lat temu rozstrzelany w więzieniu na Mokotowie w Warszawie 25 maja 1948 r. Rotmistrz Witold Pilecki [...]

Konkurs na „Blog Roku 2012″

czwartek, Styczeń 31st, 2013

Szanowni Państwo! Serdecznie dziękuję wszystkim Internautom, którzy docenili moją pracę i oddali swój głos na mój blog, wysyłając SMS-a w konkursie na  „Blog Roku  2012″  -  kategoria „Pasje i zainteresowania”. Adam Cyra

Spotkałem Petro Fedorowicza Miszczuka z Ukrainy

sobota, Styczeń 26th, 2013

Petro Fedorowicz Miszczuk mieszka od 1952 r. w Czerwonogradzie na Ukrainie. Kolejny raz przyjechał na uroczystości związane z rocznicą wyzwolenia KL Auschwitz w dniu 27 stycznia 2013 r. Jest byłym więźniem KL Buchenwald, gdzie w dniu 15 stycznia 1945 r. oznaczono go  numerem 105105. Poprzednio pisałem o Nim już obszernie na moim blogu w dwóch [...]

Stefania i Jan Wernikowie – niezwykli świadkowie

piątek, Styczeń 25th, 2013

W uroczystościach w Oświęcimiu-Brzezince, związanych z 68.  rocznicą wyzwolenia KL Auschwitz przez żołnierzy Armii Czerwonej 27 stycznia 1945 r., uczestniczyła Stefania Wernik, zamieszkała w Osieku koło Olkusza. Na uroczystości przyjechała wraz z mężem Janem, pochodzącym z Wołynia, któremu ojca zamordowali nacjonaliści ukraińscy na początku 1945 r. Cztery lata temu nastąpiło rozstrzygnięcie konkursu w Międzynarodowym Domu [...]

Fotografia obozowa Antoniego Kocjana (1902-1944)

środa, Styczeń 9th, 2013

Jego fotografia, wykonana w KL Auschwitz przez obozowe gestapo, jako zdjęcie anonimowego więźnia, oznaczonego numerem 4267, przez wiele lat była przechowywana w Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Obecnie udało mi się ją ostatecznie zidentyfikować, co dla mnie osobiście jest niezwykłym odkryciem. Tym bardziej, że stało się to na kilkanaście dni przed 68. rocznicą wyzwolenia [...]

Zginął z niesłusznym piętnem zdrajcy

sobota, Marzec 31st, 2012

Stanisław Gustaw Jaster urodził się 1 stycznia 1921 r. Mieszkał w Warszawie, gdzie tuż przed wybuchem wojny złożył egzamin maturalny w Gimnazjum im. Tadeusza Czackiego w Warszawie. W czasie okupacji hitlerowskiej Jasterowie ukrywali w swoim mieszkaniu broń, stanowiącą pozostałość po kampanii wrześniowej. O aresztowaniu Stanisława Gustawa Jastera zadecydował przypadek. Został on schwytany podczas łapanki 19 [...]

„Żołnierze Wyklęci” – bracia Edward i Tadeusz Cieśla

poniedziałek, Luty 27th, 2012

W dniu 1 marca 2012 r. w Polsce będzie obchodzony Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, którymi byli również dwaj bracia o nazwisku Cieśla: młodszy Edward i starszy Tadeusz, który wcześniej więziony był w KL Auschwitz. Tadeusz Cieśla, ur. 31 lipca 1919 r., dzieciństwo i młodość spędził w Studzianie k. Przeworska. Maturę zdał w 1938 r. [...]

Bokser i śmierć

czwartek, Luty 23rd, 2012

Walki pięściarskie toczone przez więźniów za drutami hitlerowskich obozów koncentracyjnych stały się inspiracją dla Józefa Hena do napisania noweli „Bokser i śmierć”. W oparciu o jej treść słowacki reżyser Peter Solan zrealizował w 1962 r. film fabularny o tym samym tytule. Pierwowzorem wersji literackiej, a potem filmowej tamtych dramatycznych zdarzeń był młody polski bokser, oznaczony [...]

Numer obozowy 1328

poniedziałek, Luty 13th, 2012

Zaskoczył mnie list, który wysłany został kilka dni temu na adres kontaktowy, podany w moim blogu. Jego Autorem jest pan Bronisław Szafraniec, którego dziadek zginął w KL Auschwitz. Warto przytoczyć obszerny  fragment tego listu: Zainteresował mnie Pana artykuł o śp. Kazimierzu Smoleniu. Niestety nie udało mi się z Panem Kazimierzem spotkać osobiście (…). Z postacią [...]

Upamiętnienie Żydów olkuskich w Bełżcu

niedziela, Luty 12th, 2012

Muzeum – Miejsce Pamięci w Bełżcu utworzono w 2004 r. jako oddział Państwowego Muzeum na Majdanku w Lublinie. Głównym zadaniem powstałego wówczas pomnika jest oddanie czci i zachowanie pamięci o pomordowanych tu Żydach. Jego elementami są żeliwne nazwy miejscowości, z których następowały deportacje do obozu zagłady w Bełżcu. Jednym z upamiętnionych miast jest Olkusz. Ponadto [...]

Przemysław Bibik z Oświęcimia wyróżniony

czwartek, Luty 9th, 2012

Rozstrzygnięty został Konkurs im. Władysława Pobóg-Malinowskiego na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2011. Trzy nagrody i sześć wyróżnień dla autorów prac magisterskich i doktorskich dotyczących historii Polski w XX wieku przyznano w powyższym konkursie, zorganizowanym przez Instytut Pamięci Narodowej i Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Wyróżnienia uzyskali czterej autorzy prac magisterskich, wśród których znalazł się Przemysław [...]

Trzeci tom poematu o rtm. Pileckim

wtorek, Luty 7th, 2012

Mirosław Keller ze Szczecina, pochodzący z okolic Beresteczka na Wołyniu, zafascynowany i głęboko przejęty tragicznymi losami rtm. Witolda Pileckiego, postanowił oddać mu hołd i napisać o nim i jego rodzinie poemat w czterech tomach. W słowie wstępnym do wydanego obecnie trzeciego tomu poematu, zatytułowanego „Rotmistrz Witold Pilecki 1939 r. Druga Wojna Światowa”, dr Eufrozyna Elżbieta [...]

Pomnik Stefana Bandery w Samborze

poniedziałek, Luty 6th, 2012

Klub „Samborzan” Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo – Wschodnich w Oświęcimiu prowadzi, różnorodną działalność, zasługującą na duże uznanie. Ostatnio, w czerwcu 2011 r., został zorganizowany kolejny wyjazd staraniem tego Klubu do Sambora na Ziemi Lwowskiej, gdzie odwiedzono miejscowy cmentarz i na Grobie Nieznanego Żołnierza złożono wieniec oraz zapalono znicze na innych zabytkowych polskich grobach. [...]

Kazimierz Smoleń (1920-2012)

poniedziałek, Styczeń 30th, 2012

Kazimierz Smoleń urodził się 19 kwietnia 1920 r. w Chorzowie, gdzie ukończył szkołę powszechną, a następnie Państwowego Liceum i Gimnazjum im. Odrowążów, w którego murach uzyskał maturę w 1938 r. Ojciec Kazimierza – Józef Smoleń brał udział we wszystkich powstaniach śląskich, w latach późniejszych zostając prezesem chorzowskiej grupy Związku Powstańców Śląskich. Pod koniec grudnia 1939 [...]

Zdjęcia z pogrzebu w dniu 28 lutego 1945 r.

sobota, Styczeń 21st, 2012

W dniu 28 lutego 1945 r.  odbył się uroczysty pogrzeb ofiar, podczas którego pochowano 470 ciał przyniesionych w kondukcie pogrzebowym z Birkenau.  Wcześniej w zbiorowej mogile złożono wszystkie wszystkie zwłoki więźniów z bloku 11. Szacuje się, że w tym wspólnym grobie, usytuowanym niedaleko dawnego obozu macierzystego w Oświęcimiu spoczywa około 700 ofiar KL Auschwitz. Adam [...]

„Ja z krematorium Auschwitz” po angielsku i włosku

środa, Styczeń 18th, 2012

W ubiegłym roku ukazała się książka Igora Bartosika i Adama Wilmy „Ja z krematorium Auschwitz”, przetłumaczona na angielski i włoski. Zasadniczy zapis rozmów z Henrykiem Mandelbaumem, jednym z ostatnich świadków Holocaustu, został opracowany przez Autorów tej publikacji w latach 2003-2004. Obecnie Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu przygotowuje jej wydanie w języku francuskim. Wspomniana książka, budząca [...]

Petro Fedorowicz Miszczuk z Czerwonogradu

wtorek, Styczeń 17th, 2012

Petro Fedorowicz Miszczuk przyjeżdża od pewnego czasu na uroczystości organizowane na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu z okazji kolejnych rocznic wyzwolenia tego obozu przez żołnierzy Armii Czerwonej w dniu 27 stycznia 1945 roku. Ubrany jest zawsze w pasiak obozowy, a na więźniarskiej bluzie obok czerwonego trójkąta z literą R w środku ma naszyty numer [...]

Jerzy Michnol nie żyje

wtorek, Grudzień 13th, 2011

Jerzy Michnol urodził się 14 marca 1926 r. w Katowicach. Ojciec Walenty służyl w Policji Państwowej w Orłowej na Zaolziu. Podczas okupacji niemieckiej w mieszkaniu Michnolów w Orłowej przebywali przywódcy zaolziańskiej grupy ZWZ/AK. Na początku 1943 r., na skutek działalności konfidenta, cała rodzina została aresztowana i osadzona w więzieniu w Cieszynie. W marcu 1943 r. [...]

Jerzy Klistała

czwartek, Grudzień 8th, 2011

Za kilkanaście dni ukaże się pierwszy tom kolejnej książki Jerzego Klistały z dziedziny biografistyki, zatytułowany „Martyrologium mieszkańców Zaolzia w latach 1939-1945 – słownik biograficzny”. Jerzy Klistała (ur. 1935 r.) – jest mieszkańcem Bielska-Białej, który w czasie okupacji niemieckiej osobiście doświadczył skutków terroru hitlerowskiego. Jego ojciec za działalność konspiracyjną w ZWZ/AK został rozstrzelany w KL Auschwitz [...]

O legioniście, nauczycielu i więźniu KL Auschwitz. W 120. rocznicę urodzin.

poniedziałek, Grudzień 5th, 2011

Ojcem znanego i nieżyjącego już dzisiaj aktora Wojciecha Siemiona był osiadły w Krzczonowie na Lubelszczyźnie legionista Mikołaj. O ojcu Wojciecha Siemiona pisze Jadwiga Dąbrowska z Oświęcimia, historyk i działaczka Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, w książce „Mikołaj Siemion, legionista, nauczyciel i więzień Auschwitz”. Postać to niezwykła o ciekawym i dramatycznym życiorysie. Książka została opublikowana w tym [...]

”OUN-UPA. Z kim i przeciw komu oni walczyli”

poniedziałek, Wrzesień 26th, 2011

Niedawno w Centralnej Sewastopolskiej Bibliotece im. Ł.N. Tołstogo odbyła się konferencja prasowa poświęcona publikacji książki „OUN-UPA. Z kim i przeciw komu walczyli”, opublikowanej z inicjatywy organizacji pozarządowej „Zjednoczenie Patriotów Sewastopola”. Książka ta została wydana po rosyjsku w celu bezpłatnej dystrybucji dla nauczycieli historii. Jest ona poświęcona niezwykle bolesnemu dla Ukrainy tematowi: Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i [...]

”Tu jest obóz koncentracyjny Auschwitz”

poniedziałek, Wrzesień 19th, 2011

Siedemdziesiąt jeden lat temu rotmistrz Witold Pilecki dobrowolnie został uwięziony w KL Auschwitz W obozie zorganizował konspirację wojskową i przez prawie trzy lata informował Komendę Główną ZWZ/AK o sytuacji w obozie. Po ucieczce z KL Auschwitz organizował tajną organizację NIE (Niepodległość) na wypadek sowieckiej okupacji. Walczył w powstaniu warszawskim i był jeńcem wojennym w obozie [...]

Niezwykła praca magisterska

czwartek, Lipiec 7th, 2011

Siedemdziesiąt jeden lat temu, 6 lipca 1940 r., uciekł z KL Auschwitz polski więzień Tadeusz Wiejowski. Była to pierwsza ucieczka z obozu, za którą zarządzono karny apel wszystkich więźniów, trwający około 20 godzin. W tym apelu wziął także udział nowo przywieziony transport więźniów z zastępczego więzienia policyjnego w Sosnowcu w liczbie 60 mężczyzn. Jednym z [...]

Henryk Mandelbaum – nosiciel tajemnicy

niedziela, Lipiec 3rd, 2011

„Nosiciele tajemnicy” to tytuł komiksu historycznego, przedstawiającego tragiczne losy więźniów KL Auschwitz-Birkenau. Jego bohaterami są Żydzi zmuszeni do obsługi komór gazowych i palenia ciał zamordowanych w krematoriach. Przedstawione są w nim dramatyczne chwile, które doprowadziły do ich buntu. W dniu 7 października 1944 r. rozeszła się w obozie wiadomość, że esesmani zamierzają zgładzić 300 osób [...]

Opowieść o Henryku Mandelbaumie

wtorek, Czerwiec 21st, 2011

W dniu 15 czerwca 2011 r., w 69. rocznicę ostatecznej likwidacji olkuskiego getta, w Miejskim Domu Kultury w Olkuszu odbyła się prelekcja dr. Igora Bartosika, zatytułowana „Losy Żydów olkuskich na przykładzie jednego z nich – Henryka Mandelbauma, członka Sonderkommando w KL Auschwitz”. Dr Igor Bartosik był przyjacielem Henryka Mandelbauma i jest współautorem niezwykłej publikacji o [...]

„Oni tu byli” – wystawa

czwartek, Czerwiec 9th, 2011

Wystawa „Oni tu byli”, której uroczyste otwarcie nastąpiło w Miejskim Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji w Chełmku 6 czerwca 2011 r., opracowana została według scenariusza Marka Księżarczyka, na podstawie odnalezionej dokumentacji, związanej z załogą SS w KL Auschwitz. Otwarcie tej niecodziennej ekspozycji było możliwe dzięki życzliwości i pomocy dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji [...]

Ochotnik do Auschwitz – Witold Pilecki (1901-1948)

środa, Maj 25th, 2011

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Oświęcimiu nosi imię rotmistrza Witolda Pileckiego. W tym roku – 13 maja – minęła 110. rocznica jego urodzin. Z tej okazji w wielu miastach polskich odbyły się marsze upamiętniające bohaterskiego rotmistrza, który był jedynym dobrowolnym więźniem KL Auschwitz. Przeżył tam 947 koszmarnych dni i nocy. Ale jego tragedia rozegrała się [...]

Drugi tom poematu o rtm. Pileckim

środa, Maj 18th, 2011

Kilka dni temu minęła 110. rocznica urodzin Witolda Pileckiego, który przyszedł na świat 13 maja 1901 r. w Ołońcu na terenie Karelii (pogranicze rosyjsko-fińskie), gdzie jego ojciec Julian Pilecki pracował jako rewizor leśny. Rtm. Witold Pilecki był jedynym dobrowolnym więźniem KL Auschwitz. Przeżył tam 947 koszmarnych dni i nocy. Ale jego tragedia rozegrała się dopiero [...]

Jeszcze raz o prof. Marianie Batce

poniedziałek, Maj 16th, 2011

Kilkanaście dni temu odbyły się obchody Nauczycielskiego Dnia Pamięci i Pokoju, jakie po raz dwudziesty szósty miały miejsce w Oświęcimiu. Podczas tej ogólnopolskiej uroczystości, w dniu 27 kwietnia 2011 r., złożono wiązanki kwiatów pod tablicą upamiętniającą polskich nauczycieli, którzy zginęli w KL Auschwitz. Uczestnicy tej uroczystości udali się także w skupieniu do miejsca śmierci św. [...]

Porucznik Antoni Tomera z Libiąża

czwartek, Marzec 17th, 2011

W dniu 15 marca 2011 r. w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu uroczystego wręczenia czternastu orderów bohaterom niosącym pomoc więźniom KL Auschwitz w imieniu prezydenta Bronisława Komorowskiego dokonał wojewoda małopolski Stanisław Kracik. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski jako najwyższe odznaczenie otrzymał Antoni Tomera z Libiąża, mający dzisiaj 94 lata. Przed opuszczeniem budynku dyrekcji Muzeum Auschwitz-Birkenau [...]

Pamiętali o Rotmistrzu Pileckim

czwartek, Wrzesień 30th, 2010

W dniu 17 września 2010 r. dyrekcja Zespołu Szkół Nr 3 im. rtm. Witolda Pileckiego zorganizowała wycieczkę dla dyrektorów zabrzańskich szkół i nauczycieli z tego miasta. Odbyła się ona autobusem na trasie: Zabrze – Oświęcim – Libiąż – Babice – Alwernia – Poręba Żegoty – Tyniec – Niepołomice – Bochnia – Nowy Wiśnicz – Bochnia [...]

Helena Datoń – legenda Ruchu Oporu w Auschwitz

niedziela, Wrzesień 26th, 2010

Kilka dni temu Józef Jaskółka, radny miasta Oświęcim w latach 1990-1992, za pośrednictwem Marka Księżarczyka, wiceprezesa Oddziału Miejskiego Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem w Oświęcimiu, zawiadomił mnie, że jego ciocia Helena Datoń-Szpak, mieszkająca w Chrzanowie, posiada ciekawe dokumenty i pamiątki, związane z historią KL Auschwitz. Przyjąłem zaproszenie i wyraziłem zgodę na wspólny wyjazd do Chrzanowa, gdzie [...]

Katowicka gilotyna w zbiorach Muzeum AB

poniedziałek, Sierpień 9th, 2010

W katowickim więzieniu, mieszczącym się przy ulicy Mikołowskiej, czynna była gilotyna, na której wykonywano wyroki śmierci na ludności polskiej ze Śląska, Zagłębia Dąbrowskiego i Podbeskidzia. Hitlerowcy uciekając z Katowic pod koniec stycznia 1945 r. zakopali ją nocą na cmentarzu w pobliskich Bogucicach. Prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, Mirosław Domin, zamierza obecnie zrealizować przy [...]

Obozowa tablica

wtorek, Maj 25th, 2010

Ostatnio prowadzone były bardzo intensywne działania, mające na celu uchronienie przed zalaniem terenów byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz II-Birkenau w Brzezince. Niewiele brakowało, aby wezbrane wody Wisły, płynącej w sąsiedztwie Miejsca Pamięci, pokonały zabezpieczenia. Wały wiślane, stanowiące te zabezpieczenia, w czasach istnienia KL Auschwitz były położone na terenie gospodarczych interesów obozu (Interessgebiet), [...]

Rodzina Pileckich

wtorek, Maj 11th, 2010

Rok 2010 został ogłoszony przez Radę Miasta Oświęcim Rokiem Pamięci o rotmistrzu Witoldzie Pileckim, który był jedynym dobrowolnym więźniem KL Auschwitz. Przeżył tam 947 koszmarnych dni i nocy. Ale jego tragedia rozegrała się dopiero kilka lat wojnie w czasie terroru stalinowskiego w Polsce, kiedy podczas procesu w marcu 1948 r. skazano go na karę śmierci. [...]

Kartoteka Mauthausen-Gusen

wtorek, Marzec 16th, 2010

Na stronie internetowej Muzeum Auschwitz-Birkenau został ostatnio zamieszczony tekst, w którym podano, że: Porozumienie o współpracy pomiędzy Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau i Miejscem Pamięci Mauthausen podpisali szefowie obu instytucji. Dotyczy ono wymiany cyfrowej dokumentacji zgromadzonej w archiwach obu Miejsc Pamięci i obejmuje ponad 300 tys. rekordów. Wymiana tych danych jest szczególnie ważna dla historyków i pozwala [...]

Pozostał po Nim ślad…

poniedziałek, Luty 15th, 2010

Bernard Świerczyna przed egzekucją więziony był w podziemiach Bloku Śmierci w celi nr 28. Na trzy dni przed śmiercią, na jej drzwiach napisał ołówkiem: „Chciałem tylko być człowiekiem, nie bezduszną składnią cyfr. Byt swój z przyszłym związać wiekiem, dziejów przyszłych poznać szyfr. Zdradą przemoc mnie pojmała i zamknęła pośród krat, lecz honoru nie złamała, nawet [...]

Antoni Tomera wspominał…

środa, Luty 3rd, 2010

Antoni Tomera, ur. 4 stycznia 1917 r. w Libiążu i tam zamieszkały, dzisiaj liczący 93 lata, były więzień Gross-Rosen, Buchenwaldu, Dora-Nordhausen i Leitmeritz na spotkaniu z młodzieżą w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Libiążu w dniu 3 lutego 2010 r., z udziałem Adama Cyry z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz Stefanii Kozioł z Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, [...]

Ppłk lotnictwa Teofil Dziama (1895-1943)

sobota, Listopad 14th, 2009

Sześćdziesiąt sześć lat temu, 11 października 1943 r. pod Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku nr 11 w KL Auschwitz, rozstrzelano pięćdziesięciu czterech więźniów. W grupie rozstrzelanych byli Polacy, wybitni wojskowi, działacze społeczni i polityczni. Jednym z nich był ppłk lotnictwa Teofil Dziama, który urodził się 5 stycznia 1895 r. w Białej Rzeszowskiej (miejscowość ta obecnie [...]

11 listopada w KL Auschwitz

środa, Listopad 11th, 2009

W dniu 11 listopada w 1941 r. na podwórzu bloku nr 11 pod Ścianą Straceń w KL Auschwitz, w rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r., odbyła się pierwsza egzekucja dokonana przez strzał w tył głowy z broni małokalibrowej. Skazańcy rozebrani do naga, ze skrępowanymi z tyłu rękami, byli rozstrzeliwani pojedynczo. Przed egzekucją wypisano [...]

Epizody z Auschwitz

środa, Październik 7th, 2009

Ukazał się kolejny zeszyt z serii komiksów historycznych o Auschwitz poświęcony postaci rotmistrza Witolda Pileckiego, którego angielski historyk Michael Foot w książce „Six Faces of Courage” (Sześć twarzy odwagi), wydanej w 1978 r., określił jako jedną z sześciu najwybitniejszych postaci europejskiego ruchu oporu w latach drugiej wojny światowej. Rotmistrz Witold Pilecki był jedynym dobrowolnym więźniem [...]

Kolega szkolny esesmana z KL Auschwitz

środa, Sierpień 26th, 2009

Wydany niedawno komiks „Miłość w cieniu zagłady”, przedstawia historię obozowej miłości Edka Galińskiego i Mali Zimetbaum, którzy podjęli 65 lat temu ucieczkę z KL Auschwitz w dniu 24 czerwca 1944 r. O tej romantycznej historii dowiedział się niedawno pan Franciszek Kramarczyk, mający obecnie dziewięćdziesiąt lat, który mieszka w Brzeszczach. Ze zdumieniem przeczytał, że ta sensacyjna [...]

Bolesław Staroń wspomina …

wtorek, Lipiec 28th, 2009

Bolesław Staroń, ur. 9 maja 1919 r. w Adlershof-Berlin, zamieszkały w Warszawie, emerytowany starszy radca Departamentu Postępu Technicznego i Nadzoru Budowlanego w Komitecie Budownictwa Urbanistyki i Architektury w Warszawie, były więzień KL Auschwitz (nr 127829) i Leitmeritz (nr 30512), złożył relację dotyczącą Jego pobytu w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych. Z inż. Bolesławem Staroniem, który niedawno [...]

Nieznane karty zgonu Aleksandra Aleksiejewa i Wiesława Jagodzińskiego z Olkusza

środa, Lipiec 22nd, 2009

Kartoteka więźniów obozu Mauthausen, położonego na terenie Austrii, który został wyzwolony przez wojska amerykańskie 5 maja 1945 r. i inne akta z tego niemieckiego nazistowskiego obozu, o czym już pisałem poprzednio w tekście o Konradzie Juszczyku, od ponad pół wieku znajdują się w archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Wśród nich jest nie tyko zachowana [...]

Mordy w żwirowni w czerwcu 1941 r.

piątek, Czerwiec 26th, 2009

W latach 1940-1941 egzekucje w obozie macierzystym w Oświęcimiu (KL Auschwitz I) były wykonywane głównie w żwirowniach, położonych poza ogrodzeniem obozu. Największa ze żwirowni znajdowała się obok tzw. budynku teatru („Theatergebäude”), który powstał w okresie pierwszej wojny światowej i w latach 1984 -1993 stanowił siedzibę Klasztoru Sióstr Karmelitanek Bosych w Oświęcimiu. Składała się ona co [...]

Nieznana karta zgonu Konrada Juszczyka z Olkusza

wtorek, Czerwiec 23rd, 2009

Kartoteka więźniów KL Mauthausen, położonego na terenie Austrii, który został wyzwolony przez wojska amerykańskie 5 maja 1945 r. i inne akta z tego niemieckiego nazistowskiego obozu od ponad pół wieku znajdują się w archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. W bliżej nieznanych okolicznościach zaraz po wojnie przewieziono je do Łodzi i przechowywane były w mieszkaniu [...]

Życiorysy z kartki papieru

środa, Kwiecień 29th, 2009

Pracownicy Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu znają już autora napisu na kartce, która została zabetonowana w zakorkowanej butelce przez więźniów KL Auschwitz na terenie dzisiejszej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Oświęcimiu. Stało się to możliwe dzięki informacjom przekazanym przez Iwonę Maciejewską z Bydgoszczy. Warto przypomnieć, że do niecodziennego znaleziska doszło 20 kwietnia 2009 r. Odkrycie [...]

Zapomniany bohater z Libiąża

czwartek, Kwiecień 23rd, 2009

Podczas okupacji hitlerowskiej w Libiążu, obok istniejącej do dzisiaj kopani „Janina”, powstał we wrześniu 1943 r. podobóz KL Auschwitz, noszący nazwę „Janinagrube”. Jednym z więźniów tego podobozu był austriacki Żyd, Adolf Volk, który po wojnie, 22 listopada 1945 r., złożył kilkustronicowe oświadczenie w wiedeńskiej kancelarii adwokata dr. Marcina Hőberle na temat uratowania mu życia przez [...]

Michał Ziółkowski (1919-2009)

poniedziałek, Luty 16th, 2009

Zmarł jeden z ostatnich członków organizacji wojskowej rtm. Witolda Pileckiego w KL Auschwitz, który m.in. sprzątając pomieszczenia biur obozowych, kiedy nie było w nich esesmanów, zajmował się słuchaniem radia i wiadomości, uzyskane z londyńskich audycji BBC, przekazywał wtajemniczonym więźniom z wojskowej siatki konspiracyjnej. Michał Ziółkowski urodził się 28 września 1919 r. w Tarnowie, gdzie ukończył [...]

Nowe martyrologium Jerzego Klistały

poniedziałek, Grudzień 1st, 2008

Ukazała się kolejna książka Jerzego Klistały z dziedziny biografistyki, zatytułowana „Martyrologium mieszkańców Bielska, Białej, Bystrej, Czechowic, Dziedzic, Jasienicy, Jaworza, Komorowic, Kóz, Mikuszowic, Porąbki, Szczyrku, Wilamowic, Wilkowic, Zabrzega w latach 1939-1945 – słownik biograficzny”. Jerzy Klistała (ur. 1935 r.) – obecnie mieszka w Bielsku-Białej. W czasie okupacji niemieckiej osobiście doświadczył skutków terroru hitlerowskiego. Jego ojciec za [...]

Święto Niepodległości w KL Auschwitz w 1941 r.

poniedziałek, Listopad 10th, 2008

W dniu 11 listopada w 1941 r. na podwórzu bloku nr 11 pod Ścianą Straceń w KL Auschwitz odbyła się pierwsza egzekucja dokonana przez strzał w tył głowy z broni małokalibrowej. Skazańcy rozebrani do naga, ze skrępowanymi z tyłu rękami, byli rozstrzeliwani pojedynczo. Przed egzekucją wypisano każdemu z nich numer obozowy na piersiach. Jej przebieg [...]

Leonard Grosicki (1926-2008)

środa, Lipiec 2nd, 2008

Leonard Grosicki, były więzień KL Auschwitz, nr obozowy 62441, przed kilkunastoma dniami odwiedził po raz ostatni Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, bo jak mówił, nie mógł zapomnieć tego, co przeżył ponad sześćdziesiąt pięć lat temu w obozie, gdzie został za działalność w ruchu oporu osadzony jesienią 1942 r., mając zaledwie szesnaście lat: Dzięki pracy gońca [...]

Audycja o rtm. Witoldzie Pileckim

sobota, Maj 24th, 2008

W dniu 24 maja 2008 r. razem z Jackiem Pawłowiczem byłem gościem audycji radiowej Hanny Marii Gizy poświęconej współzałożycielowi Tajnej Armii Polskiej, żołnierzowi Armii Krajowej, dobrowolnemu więźniowi i organizatorowi ruchu oporu w KL Auschwitz-Birkenau – rtm. Witoldowi Pileckiemu. Aby pobrać audycję, proszę kliknąć tutaj. Adam Cyra, Oświęcim, 24 maja 2008 r.

Egzekucja w Olkuszu w dniu 3 marca 1942 r.

poniedziałek, Marzec 31st, 2008

W pierwszych dniach września 1939 r. hitlerowcy po zajęciu powiatu olkuskiego, który był położony w południowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej i graniczył z Zagłębiem Dąbrowskim, Górnym Śląskiem i ziemią krakowską, przystąpili do budowy własnego aparatu władzy opartego na terrorze oraz eksterminacyjnych i zbrodniczych działaniach. Z części ziem polskich włączonych do III Rzeszy, na mocy dekretu Adolfa [...]

Niezwykłe „Wspomnienia”…

poniedziałek, Marzec 17th, 2008

Książka Danuty Mosiewicz-Mikuszowej „Wspomnienia” (Zabrze-Katowice 2008), która właśnie ukazała się dzięki staraniom jej córki, Danuty Mikusz-Oslisko, zainteresuje z pewnością każdego czytelnika: Nie pamiętam momentu, gdy Mama rozpoczęła spisywanie na maszynie swoich wspomnień. Byłam wtedy bardzo mała. Wynikało to z „potrzeby serca”, które musiało być wielkie, skoro potrafiła pogodzić wieczorne wystukiwanie kolejnych stron z wychowaniem trójki [...]

Wyróżnienie dla oświęcimianina

środa, Marzec 5th, 2008

W dniu 4 marca 2008 r. w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu odbyła się niecodzienna uroczystość. Jej bohaterem był oświecimianin Marek Księżarczyk, który został uhonorowany francuskim odznaczeniem Złotym Medalem Gwiazdy Obywatelskiej. Pasją Marka Księżarczyka jest historia KL Auschwitz-Birkenau i działalność na rzecz upamiętnienia śladów tej tragicznej przeszłości na Ziemi Oswiecimskiej. Jest on zasłużonym działaczem [...]

Członkowie KG ZWZ/AK więzieni w KL Auschwitz

czwartek, Luty 21st, 2008

W 1995 r. z inicjatywy Światowego Związku Żołnierzy AK z Okręgu Śląskiego przy wejściu do bloku nr 15 na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, w którym mieści się wystawa, zatytułowana „Walka i martyrologia narodu polskiego w latach 1939-1945”, została odsłonięta tablica pamiątkowa z następującym napisem: „W hołdzie żołnierzom AK i ludziom niosącym pomoc więźniom. [...]

Prof. dr hab. Marian Zgórniak (1924-2007)

sobota, Grudzień 1st, 2007

Prof. dr hab. Marian Zgórniak urodził się 5 grudnia 1924 r. w Ropnicy Polskiej k. Gorlic. Był żołnierzem ZWZ/AK należącym do konspiracyjnej grupy zorganizowanej przez jego ojca Stanisława Zgórniaka. Bezpośrednią przyczyną aresztowania siedemnastoletniego Mariana wraz z ojcem 2 czerwca 1942 r. było załamanie się podczas śledztwa jednego z członków Armii Krajowej w powiecie gorlickim.

Marian Batko – historia z Auschwitz

wtorek, Maj 8th, 2007

Marian Batko pochodził z Krakowa. Urodził się 1901 roku. Przed wojną pracował w gimnazjum w Chorzowie. 30 stycznia 1941 roku został aresztowany przez Niemców, gdy szedł na tajną lekcję. Trafił do krakowskiego więzienia przy Montelupich. 5 kwietnia został deportowany do KL Auschwitz. Otrzymał numer obozowy 11795. Adam Cyra, historyk, zbadał dokładnie przebieg wydarzeń w dniu [...]