Archiwum dla kategorii ZWZ/AK

Spotkanie z więźniem, uciekinierem i egzekutorem

Drugie spotkanie z cyklu „Przeżyliśmy Auschwitz…” zostało zaplanowane na 12 marca 2015 roku.  Gościem Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie będzie Kazimierz Albin.

Na to niezwykłe spotkanie zaprasza Koło Naukowe Historyków Studentów UJ.

Kazimierz Albin aresztowany został  na początku 1940 roku i wywieziony z więzienia w Tarnowie do KL Auschwitz w pierwszym transporcie polskich więźniów politycznych. W obozie oświęcimskim oznaczono go numerem 118. Więziony był wraz z bratem Mieczysławem (nr obozowy 116), a po jego ucieczce więźniarkami KL Auschwirz stały się również jego matka i siostra, które przywieziono do obozu w odwet za ucieczkę syna i brata.

Siedemdzisiąt dwa lata temu, w  dniu 27 lutego 1943 roku, uciekł wraz z sześcioma innymi więźniami z KL Auschwitz.

Ukrywał się w Krakowie pod zmienionym nazwiskiem i działał w konspiracji Armii Krajowej. Pełnił tam funkcję szefa dywersji bojowej III Odcinka Komendy Obwodu Kraków — Miasto Armii Krajowej.

Spotkanie zostanie połączone z promocją dwóch książek  Kazimierza Albina, zatytułowanych  „List gończy. Historia mojej ucieczki z Oświęcimia i działalności w konspiracji”, Warszawa 1996 oraz „Postscriptum. Losy powojenne i powrót do Auschwitz”, Oświęcim 2013.

Po spotkaniu będzie możliwość zakupienia tych pozycji i zdobycia autografu Autora, który w tym roku ukończy dziewięćdziesiąt trzy lata.  Z tym więźniem i uciekinierem z KL Auschwitz zamierza w Krakowie spotkać się ponad trzy tysiące osób.

W związku z dużą ilością chętnych do uczestnictwa w tym spotkaniu odbędzie się ono nie w Auli Tischnera przy ulicy Gołębiej 13, lecz Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego przy ulicy Krupniczej 33.

Kazimierz Albin jest Honorowym Prezesem Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem – Pamięć o KL Auschwitz.  Położył duże zasługi w przypomnieniu i przywróceniu postaci rotmistrza Witolda Pileckiego na karty historii, o którym dzisiaj są nawet śpiewane piosenki.

Ten niezwykły świadek historii w tym roku uczestniczył, zabierając głos,  w obchodach 70. rocznicy wyzwolenia KL Auschwitz  – zobacz video.

————————————————————————————————————————————————

Kazimierz Albin – ur. 30 sierpnia 1922 roku w Krakowie; w styczniu 1940 roku aresztowany na terenie Słowacji przy próbie przedostania się do Wojska Polskiego we Francji.

Więziony m.in. w Muszynie, Nowym Sączu i Tarnowie, skąd przywieziony został do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 roku.

 

Zamów:

L i s t

g o ń c z y

 

Czytaj więcej:

Z Kazimierzem Albinem  rozmawia Maciej Foks.

Więzień, uciekinier, egzekutor, Biuletyn IPN Pamięć 2014 nr 2

————————————————————————————————————————————————

Adam Cyra

Oświęcim, dnia 25 lutego 2015 r.

1 komentarz

Dr Władysław Dering – pobyt w Auschwitz i więzieniu brytyjskim


Władysław Dering, zdjęcie wykonane przez obozowe gestapo

Władysław Dering, zdjęcie wykonane przez obozowe gestapo

Po wojnie wielu byłych więźniów KL Auschwitz twierdziło, że zawdzięczają mu życie, inni oskarżali go jako więźnia-lekarza o zbrodniczą działalność. Wysuwano również wobec niego zupełnie bezpodstawne zarzuty  jakoby zabijał więźniów zastrzykami z fenolu w serce oraz brał udział w selekcjach do komór gazowych. Kpt. dr Władysław Dering pozostawił po sobie obszerne wspomnienia, które dotychczas nie zostały opublikowane.

Na jego temat tak wypowiedział się Władysław Bartoszewski (nr obozowy 4427):

Stawał co dzień przed strasznymi dylematami. Kogo ratować? Tego, co cierpi, czy tego, kto ma szansę przeżycia? (…) Wykonać rozkaz esesmana czy odmówić z pobudek moralnych i wydać na siebie wyrok śmierci? Tego nie rozstrzygnie w sposób jednoznaczny żaden ludzki sąd.

Władysław Aleksander Dering urodził się w Iwankowcach koło Berdyczowa 6 marca 1903 roku. Był wychowywany przez rodziców w duchu polskości, co spowodowało, że w 1917 roku, mając czternaście lat wstąpił potajemnie do drużyny harcerskiej w Berdyczowie.

Czytaj więcej:

Adam Cyra, Dr Władysław Dering – pobyt w Auschwitz i więzieniu brytyjskim,

„Biuletyn informacyjny. Miesięcznik Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej” 2015 nr 2

Adam Cyra
Oświęcim, dnia 24 lutego 2015 r.

2 komentarzy

Przedsylwestrowy wieczór w KL Auschwitz w 1944 r.

Siedemdziesiąt lat temu, 30 grudnia 1944 roku, w KL Auschwitz powieszono po apelu wieczornym pięciu członków obozowej konspiracji. Na placu przed kuchnią obozową, gdzie ich stracono, za szubienicą była ustawiona choinka, wielki świerk, ozdobiony świeczkami elektrycznymi. Skazańcy przed śmiercią wznosili okrzyki w języku niemieckim i polskim, m.in. „Precz z faszyzmem”, „Niech żyje Polska!”.

Czytaj reszte tego wpisu »

, , , ,

2 komentarzy

Dom rodzinny Antoniego Kocjana stanie u podnóża zamku w Rabsztynie

74. lata temu – w nocy z 21/22 września 1940 r. – został przywieziony do KL Auschwitz, gdzie oznaczono go numerem 4267.

Rodzinny dom Antoniego Kocjana, słynnego przedwojennego konstruktora szybowcowego, w którym się urodził w 1902 r. we wsi Skalskie  – obecnie dzielnica Olkusza,  zostanie przeniesiony i umieszczony u podnóża ruin zamku w Rabsztynie (3 km od Olkusza).

Chata Antoniego Kocjana. Fot. Olgerd Dziechciarz 2003 r.

Chata Antoniego Kocjana. Fot. Olgerd Dziechciarz 2003 r.

Szkoda, że z tej okazji – w 70. rocznicę śmierci konstruktora , rozstrzelanego przez Niemców w Warszawie w dniu 13 sierpnia 1944 r. oraz w 74. rocznicę przywiezienia go do KL Auschwitz w dniu 22 września 1940 r. – nie zostanie zorganizowana żadna okolicznościowa wystawa i nie będzie wydana żadna publikacja, poświęcona temu słynnemu również z okresu wojny oficerowi wywiadu lotniczego Komendy Głównej AK, który rozpracował tajemnicę nowych broni hitlerowskich „V-1″ i „V-2″.

Niektórzy historycy nazywają Antoniego Kocjana „człowiekiem, który wygrał drugą wojnę światową”.

Obecnie trwają prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne związane z odtworzeniem wyglądu tej drewnianej, zabytkowej chaty, które mają być zakończone we wrześniu 2014 r.

Polskie Stowarzyszenie Motoszybowcowe w Poznaniu przyjęło im. Antoniego Kocjana. Jego imię  nosi  również Zespół  Szkół  Nr  3  w  Olkuszu.

Zastanawiam się, czy przy jakiejś okolicznościowej uroczystości na zamku w Rabsztynie, np. turniej rycerski, nie można byłoby zorganizować oboch chaty Antoniego Kocjana pokazu lotu współczesnych rakiet amatorskich.

O tym słynnym konstruktorze, pochodzącym z Olkusza, pisałem już kilkakrotnie na łamach różnych czasopism  i w portalach internetowych,  a także w tekstach,  zamieszczonych poprzednio na moim blogu.

Czytaj reszte tego wpisu »

,

Brak komentarzy

Niebezpieczny „Obłęd 44” Piotra Zychowicza

W tej chwili na rynku księgarskim jest urodzaj książek na temat Powstania Warszawskiego. Najlepiej sprzedającą się, wymienianą na pierwszym miejscu, jest książka „Warszawa 1944. Tragiczne Powstanie”. Napisała ją amerykanka Aleksandra Richie, która jest synową prof. Władysława Bartoszewskiego.

Pisanie na temat historii natomiast, w sposób zaprezentowany przez Piotra Zychowicza jest dla mnie absolutnie nie do przyjęcia i „Obłędu 44” nikomu do przeczytania nie polecam.   „Obłęd, 44 – czyli jak Polacy zrobili prezent Stalinowi, wywołując Powstanie Warszawskie” i „Pakt Ribbentrop – Beck”, obydwie te książki, autorstwa tego tak obecnie poczytnego historyka można zaliczyć bardziej do kategorii fantastyki niż rzetelnych opracowań historycznych.

Czytaj reszte tego wpisu »

,

2 komentarzy

Siatka „Augusta”

Konspiratorzy w domu Michnolów

Wiosną 1941 r. skierowano na Zaolzie konspiratorów Jana Margicioka, który posługiwał się ps. „August” i Leopolda Hałaczka – aby odbudowali organizacyjnie, po niedawnych aresztowaniach przeprowadzonych na tym terenie przez gestapo, obwody cieszyński i zaolziański ZWZ/AK.

Obydwaj konspiratorzy przed wyjazdem na Zaolzie uznali, że rodzina Walentego Michnola, przedwojennego polskiego policjanta, zamieszkała w Orłowej koło Karwiny, jest godna zaufania i wynajęli u niego pokój sublokatorski. Zamieszkali u Michnolów, podając, że Margiciok nazywa się Hans Jeschke, a Hałaczek – Leopold Wala. Obydwaj zbierali materiały wywiadowcze i mając do dyspozycji trzy maszyny do pisania, przekazywali pisane szyfrem raporty i sprawozdania do Inspektoratu Rybnickiego ZWZ/AK.

Rzekomi agenci towarzystwa ubezpieczeniowego

Oficjalnie podawali, że są agentami towarzystwa ubezpieczeniowego „Silesia-Versicherungs-Gesellschaft”, przez co nikomu nie wydali się podejrzani. Pod koniec 1941 r. zamieszkał również u Michnolów, sprowadzony przez nich do pomocy Teofil Wita, który jesienią 1942 r. zaprzysiągł urzędniczkę magistratu orłowskiego Stefanię Kempny, ur. 1 października 1918 r. w Orłowej. Więziona ona była później w Mysłowicach, a następnie w bloku nr 11 w KL Auschwitz, skąd ewakuowana w styczniu 1945 r., zginęła w Ravensbrück. Za jej pośrednictwem zdobywano kopię niemieckich pieczątek urzędowych oraz kartki na mięso.

Czytaj reszte tego wpisu »

, , , ,

Brak komentarzy

Ewa Jagodzińska-Rudzińska (1932-2012)

W dniu 11 kwietnia 2012 r. zmarła Ewa Jagodzińska-Rudzińska, miała 79 lat. Z wykształcenia była ekonomistką i długoletnią pracownicą Olkuskiej Fabryki Naczyń Emaliowanych. Jej pogrzeb odbył się 14 kwietnia 2012 r. na cmentarzu w Olkuszu.

Ewa Jagodzińska urodziła się 23 września 1932 r. w Olkuszu. Losy Jej rodziców były niezwykle tragiczne, a ich utrata w dzieciństwie odcisnęła się piętnem na całym Jej późniejszym życiu.

Wiesław Jagodziński, rostrzelany w KL Mauthausen-Gusen 8 lipca 1943 r.

Wiesław Jagodziński, rostrzelany w KL Mauthausen-Gusen 8 lipca 1943 r.

Ojciec Wiesław Jagodziński. który urodził się 3 lipca 1907 r. w Skarżysku, był nauczycielem gimnazjalnym w Kowlu na Wołyniu, a później profesorem matematyki w gimnazjum olkuskim od 15 września 1939 r. do zamknięcia szkoły przez hitlerowców 15 stycznia 1940 r. Za działalność konspiracyjną w ZWZ/AK aresztowano go 11 lutego 1943 r. i wywieziono do KL Mauthausen-Gusen (nr obozowy 14499), gdzie został rozstrzelany 8 lipca 1943 r.

Teresa Jagodzińska, zginęła w KL Auschwitz-Birkenau 25 czerwca 1944 r.

Teresa Jagodzińska, zginęła w KL Auschwitz-Birkenau 25 czerwca 1944 r.

Z kolei matka Teresa Jagodzińska (z domu Schmidt), urodzona 11 października 1911 r. w Warszawie, była w latach 1920-1928 uczennicą Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w Olkuszu. Podczas okupacji mieszkała wraz z mężem Wiesławem Jagodzińskim oraz córeczką Ewą w Olkuszu. Aresztowano ją również za działalność konspiracyjną w ZWZ/AK i od 12 lutego 1943 r. więziono na terenie obozu macierzystego w Oświęcimiu w bloku nr 2a, który oddany był do dyspozycji więzienia śledczego w Mysłowicach. W dniu 5 marca 1943 r. oznaczono ją numerem 37564 i przeniesiono do KL Auschwitz-Birkenau, gdzie zginęła 25 czerwca 1944 r.

List obozowy Teresy Jagodzińskiej wysłany do matki Zofii Schmidt w Olkuszu

List obozowy Teresy Jagodzińskiej wysłany do matki Zofii Schmidt w Olkuszu

Śp. Ewa Jagodzińska-Rudzińska, córka Teresy i Wiesława Jagodzińskich, posiadała wiele dokumentów, związanych z pobytem i śmiercią Jej rodziców w niemieckich nazistowskich obozach koncentracyjnych, które kilka lat temu przekazała do archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

Adam Cyra
Oświęcim, 13 kwietnia 2012 r.

, ,

Brak komentarzy

Niezwykłe „Wspomnienia”…

Książka Danuty Mosiewicz-Mikuszowej „Wspomnienia” (Zabrze-Katowice 2008), która właśnie ukazała się dzięki staraniom jej córki, Danuty Mikusz-Oslisko, zainteresuje z pewnością każdego czytelnika:

Nie pamiętam momentu, gdy Mama rozpoczęła spisywanie na maszynie swoich wspomnień. Byłam wtedy bardzo mała. Wynikało to z „potrzeby serca”, które musiało być wielkie, skoro potrafiła pogodzić wieczorne wystukiwanie kolejnych stron z wychowaniem trójki dzieci, pracą zawodową, prowadzeniem domu i dodatkowym zarabianiem pieniędzy.

Danuta Mosiewicz-Mikuszowa urodziła się w Jaśle 10 lutego 1920 r. Egzamin dojrzałości złożyła w jednym z przemyskich gimnazjów na trzy miesiące przed wybuchem drugiej wojny światowej. We wrześniu 1939 r. pracowała jako ochotniczka w 10. Szpitalu Wojskowym w Przemyślu.

Czytaj reszte tego wpisu »

, , , , , , ,

Brak komentarzy

Członkowie KG ZWZ/AK więzieni w KL Auschwitz

W 1995 r. z inicjatywy Światowego Związku Żołnierzy AK z Okręgu Śląskiego przy wejściu do bloku nr 15 na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, w którym mieści się wystawa, zatytułowana „Walka i martyrologia narodu polskiego w latach 1939-1945”, została odsłonięta tablica pamiątkowa z następującym napisem: „W hołdzie żołnierzom AK i ludziom niosącym pomoc więźniom. Towarzysze walki 1995”.

Czytaj reszte tego wpisu »

, , , , ,

Brak komentarzy