Archive for the 'Auschwitz' Category

Wielki Piątek w KL Auschwitz w dniu 3 kwietnia 1942 roku

poniedziałek, Marzec 29th, 2021

Siedemdziesiąt dziewięć lat temu, w Wielki Piątek – w dniu 3 kwietnia 1942 roku – religijnej żałobie towarzyszyła wśród więźniów w obozie żałoba po rozstrzelanych w tym dniu jedenastu Polakach. Jednym z nich był Marian Bieniek z Nowego Sącza, z zawodu prawnik, absolwent UJ w Krakowie. Czytaj więcej (kliknij). Były więzień, Władysław Siwek po wojnie [...]

Narodowy Dzień Pamięci Polaków

środa, Marzec 24th, 2021

Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką jest obchodzony od 2018 roku z  inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy. Dzień pamięci przypada 24 marca, w rocznicę zamordowania przez Niemców rodziny Ulmów z Markowej oraz ukrywanych przez nich Żydów. Nierozliczona zbrodnia na wielodzietnej rodzinie stała symbolem mordów na Polakach, którzy pomagali Żydom, nieludzko tropionym i mordowanym [...]

Śmierć braci Banderów w KL Auschwitz

środa, Marzec 24th, 2021

Mało znanym faktem jest, że spośród grupy ukraińskich nacjonalistów aresztowanych przez Niemców w Krakowie w 1942 roku najpierw wszystkie kobiety oraz większość mężczyzn umieszczono w celach oddziału kobiecego Zakładu Helclów. Jedynie część mężczyzn osadzono na Montelupich. Pozostająca pod opieką Ukraińskiego Komitetu Pomocy grupa uwięzionych nacjonalistów liczyła kilkadziesiąt osób. Wśród nich znajdowali się dwaj bracia Stepana [...]

Historia na cegłach pisana

poniedziałek, Marzec 15th, 2021

Bardzo często jedynym śladem po ludziach więzionych w obozie Auschwitz i zamordowanych w różnych okolicznościach są napisy na ścianach, cegłach, drzwiach, parapetach okiennych i belkach stropowych. Obok napisów w wielu obiektach poobozowych znajdują się rysunki, inicjały i numery więźniarskie ich autorów. Zamów: Pozostał po nich ślad … życiorysy z cel śmierci Wyryte ślady życia, które [...]

Władysław Ilisiński i jego obozowe zdjęcie

poniedziałek, Marzec 8th, 2021

W dniu 6 marca 2021 roku był obchodzony – ustanowiony przez Parlament Europejski – Europejski Dzień Sprawiedliwych. Z tej okazji w warszawskim Ogrodzie honorowani są ludzie, którzy ocalili życie innych ryzykując własnym. Ogród Sprawiedliwych w Warszawie powstał za sprawą Domu Spotkań z Historią oraz włoskiej fundacji GARIWO i znajduje się na skwerze im. „Jura” Gorzechowskiego, na [...]

Stołek użyty podczas egzekucji

czwartek, Marzec 4th, 2021

Siedemdziesiąt cztery lata temu, przed Najwyższym Trybunałem Narodowym w Warszawie rozpoczął się 11 marca 1947 r. proces Rudolfa Hoessa i trwał około trzech tygodni. Były komendant KL Auschwitz został skazany na karę śmierci, wyrok wykonano 16 kwietnia 1947 roku. Taboret, na którym stojąc Rudolf Hoess, oczekiwał na wykonywanie wyroku śmierci przez powieszenie, pozyskał do swoich [...]

Dziewczyna Wyklęta z Oświęcimia

piątek, Luty 26th, 2021

W dniu 1 marca 2021 r. obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Dzisiaj trudno już znaleźć rozmówcę, który pamięta powojenną, nieraz bardzo tragiczną polską rzeczywistość z lat 1945 – 1956. Do takich niezwykłych świadków historii należy Anna Czernicka (z d. Zabrzeska) z Oświęcimia, która w okresie stalinowskim kilka lat spędziła w więzieniu za rzekomą pomoc [...]

Tajemnica śmierci cichociemnego

środa, Luty 17th, 2021

Cichociemny ppor. Stefan Jasieński ps. „Urban” poniósł śmierć w obozie oświęcimskim – w nie wyjaśnionych do dzisiaj okolicznościach – na początku stycznia 1945 roku. Są domniemania, że stało się to za przyczyną obozowego ruchu oporu, który obawiał się jego załamania podczas tortur i przesłuchiwań prowadzonych przez obozowe gestapo, co groziło dekonspiracją tajnej siatki wśród więźniów [...]

80. rocznica pierwszego zrzutu cichociemnych

poniedziałek, Luty 15th, 2021

Pierwszy skok cichociemnych na okupowane polskie ziemie odbył się w okolicach Dębowca na Śląsku Cieszyńskim, gdzie w nocy z 15 na 16 lutego 1941 r. wylądowali rtm. Józef Zabielski „Żbik”, kpt. Stanisław Krzymowski „Kostka” i kurier Delegatury Rządu na Kraj Czesław Raczkowski „Włodek”. Zrzut ten pierwotnie miał nastąpić 20 grudnia 1940 roku, lecz został odwołany. [...]

79. rocznica powstania Armii Krajowej

niedziela, Luty 14th, 2021

Siedemdziesiąt dziewięć lat temu, 14 lutego 1942 roku,  Naczelny Wódz i Generalny Inspektor Sił Zbrojnych – gen. Władysław Sikorski – polecił przekształcić Związek Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Były to zakonspirowane siły zbrojne Polskiego Państwa Podziemnego, jeden z fenomenów drugiej wojny światowej. Armię Krajową tworzyło tysiące żołnierzy i żołnierek (ZWZ/AK). Dwadzieścioro z nich – zarówno [...]

Tajemnicza śmierć byłego więźnia KL Auschwitz

sobota, Luty 13th, 2021

Okoliczności tej śmierci sprzed trzydziestu  czterech lat mogą być nigdy nie wyjaśnione, chociaż obecnie prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej mają nowe dowody w tej sprawie. Przeprowadzono też ekshumację zwłok zmarłego, co być może pozwoli ustalić, czy to była zbrodnia i czy mogli jej dokonać, żyjący do dzisiaj funkcjonariusze tajnych służb PRL. Założyciel ruchu oazowego Światło-Życie – [...]

Miłość w bloku nr 11

wtorek, Luty 9th, 2021

Byłego więźnia Jana Pileckiego poznałem w 1986 roku, kiedy nagrywałem z nim rozmowę na terenie Muzeum Auschwitz w bloku nr 11. Znana mi była wówczas jego obozowa historia, wprost nie do uwierzenia, ponieważ rok wcześniej opisał ją Jerzy Ptakowski w książce „Oświęcim bez cenzury i bez legend”, opublikowanej w Nowym Jorku w 1985 roku. W [...]

Teściowa „Lewego” napisała niezwykłą książkę

czwartek, Luty 4th, 2021

„Położna. O mojej cioci Stanisławie Leszczyńskiej” jest książką, którą należy przetłumaczyć na języki obce, aby nazwisko i czyny jej bohaterki były o wiele bardziej znane niż dotychczas. Napisała ją Maria Stachurska, obdarzona szczególnym talentem twórczym, dla której Stanisława Leszczyńska, akuszerka z KL Auschwitz II-Birkenau to bliska krewna. Położna ta zasłynęła z tego, że w koszmarnych [...]

Nie zdążyła powiesić Mali Zimetbaum

środa, Luty 3rd, 2021

W tomie szóstym „Zapisów terroru”, zatytułowanym „Auschwitz – Birkenau. Los kobiet i dzieci”, wydanym w 2019 roku przez Instytut Pileckiego w Warszawie, opublikowane zostało zeznanie byłej więźniarki Elzy Berkowicz z dnia 31 lipca 1947 roku: W Oświęcimiu przebywałam jako więzień polityczny od  kwietnia 1942 r. Pracowałam i mieszkałam na terenie obozu oświęcimskiego, podczas gdy Maria [...]

Czy król Cyganów z Rumunii zginął KL Auschwitz ?

wtorek, Luty 2nd, 2021

W tomie siódmym „Zapisów terroru”, zatytułowanym „Auschwitz – Birkenau. Ofiary zbrodniczej medycyny”, wydanym w 2019 roku przez Instytut Pileckiego w Warszawie, opublikowane zostało zeznanie b. więźnia Mieczysława Kiety (nr obozowy 59590) z dnia 26 listopada 1947 roku. Mieczysław Kieta, którego miałem możność przed laty osobiście poznać, stwierdza w nim, że w KL Auschwitz zginął król [...]

Odnaleziono notatki b. więźniarki KL Auschwitz

niedziela, Styczeń 31st, 2021

Archiwa rodzinne kryją różne tajemnice. Przekonała się o tym córka b. więźniarki obozu w Birkenau, odnajdując zeszyt z zapiskami swojej nieżyjącej już matki Józefy Leśniowskiej, która pochodziła z jednej z podkrakowskich wsi. Józefa Leśniowska urodziła się 20 maja 1921 roku. Do KL Auschwitz II-Birkenau została przywiezona 29 stycznia 1943 roku. Przeniesiono ją późniaj do KL [...]

Zmarł wybitny lemkinolog

sobota, Styczeń 30th, 2021

Z żalem przyjąłem dwa miesiące temu wiadomość, że w dniu 2 grudnia 2020 r. zmarł w Warszawie Profesor Ryszard Szawłowski, wybitny badacz życia i dokonań Rafała Lemkina – polskiego prawnika, głównego autora Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych o ludobójstwie. Miał 91 lat. Profesor Szawłowski ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. W 1959 r. uzyskał doktorat, a [...]

Jeszcze raz o „Tajemnicy z Auschwitz”

piątek, Styczeń 29th, 2021

Na temat tej rzekomej tajemnicy Cezary Lis napisał na swoim blogu www.cezarylis.pl recenzję, z którą warto zapoznać się: Jednym z bohaterów II wojny światowej na terenach, którymi się zajmuję był Florian Budniak ps. „Andrzej”. Jego postać i bohaterskie czyny opisuję w kilku moich książkach. Zbulwersowany tym, jak został przedstawiony w książce „Tajemnica u Auschwitz” zdecydowałem [...]

Dziewiąta rocznica śmierci Kazimierza Smolenia, więźnia KL Auschwitz nr 1327

środa, Styczeń 27th, 2021

Kazimierz Smoleń zmarł w Oświęcimiu w dniu 27 stycznia 2012 roku, dokładnie w 67. rocznicę wyzwolenia KL Auschwitz, mając 91 lat. Przez trzydzieści pięć lat był dyrektorem Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Pod jego kierunkiem przepracowałem w Muzeum Auschwitz osiemnaście lat. Urodził się 19 kwietnia 1920 roku w Chorzowie, gdzie ukończył szkołę powszechną, a następnie [...]

Ewakuacja i wyzwolenie KL Auschwitz

wtorek, Styczeń 26th, 2021

Kiedy 27 stycznia 1945 roku do obozów Auschwitz – Birkenau – Monowitz wkroczyli żołnierze Armii Czerwonej, pozostało w nich tylko około 7000 chorych i skrajnie wycieńczonych więźniów (mężczyzn, kobiet i dzieci) różnych narodowości, którzy przeważnie nie byli w stanie uczestniczyć pieszo  w marszach ewakuacyjnych, które zwane były Marszami Śmierci. W połowie stycznia 1945 roku Niemcy [...]

Muzeum Auschwitz-Birkanau było ich domem

poniedziałek, Styczeń 25th, 2021

Ponad blisko 76 latach po wyzwoleniu KL Auschwitz-Birkenau ukazuje się coraz więcej zbeletryzowanych książek na temat tego tragicznego Miejsca Pamięci i jego historii. Nina Majewska-Brown w swojej opowieści, zatytułowanej „Ostatnia więźniarka Auschwitz”, pisze o niezwykłości losu, który połączył miłością Mirę, więźniarkę obozów na Majdanku, w Ravensbrück i Buchenwaldzie z więźniem Auschwitz, Józefem, zsyłając ich zaraz [...]

Tragiczna historia rodziny Wąsików z Radomia tematem na film

piątek, Styczeń 22nd, 2021

Po ukazaniu się na moim blogu tekstu „Zginął w Powstaniu Warszawskim”, otrzymałem interesujące informacje od Pana Romana Czerwińskiego, który jest wnukiem Krystyny Bielskiej, siostry Henryka Wąsika, uciekiniera z KL Auschwitz, poległego podczas walk powstańczych w Warszawie. Henryk Wąsik (nr 17465), pracował w obozowej kartoflarni, a następnie w kuchni dla esesmanów. Tragiczny los, jaki spotkał Henryka Wąsika [...]

Oswobodzenie Olkusza spod okupacji niemieckiej

poniedziałek, Styczeń 18th, 2021

W dniach od 16 do 19 stycznia 1945 roku przez trzy dni trwała bitwa pomiędzy żołnierzami Armii Czerwonej i żołnierzami niemieckimi w Przegini, oddalonej około dziesięć kilometrów od Olkusza. Zachowały się mapy wojskowe (proszę kliknąć w celu ich powiększenia), którymi oficerowie Armii Czerwonej posługiwali się podczas walk w okolicach Olkusza i przy zajmowaniu tego miasta. [...]

Przeżył pobyt w KL Mauthausen

środa, Grudzień 16th, 2020

W poczcie na moim blogu otrzymałem korespondencję wraz ze zdjęciami od pana Dawida Przybylskiego, pasjonata historii podolkuskiej miejscowości Gorenice. Dotyczy ona nauczyciela Stefana Parasa, który uczył w Szkole Powszechnej w Gorenicach w latach 1930-1939 oraz był więźniem obozów Auschwitz i Mauthausen-Gusen. Stefan Paras urodził się 14 marca 1906 r. w Skotnikach, pow. Końskie, w świętokrzyskim. [...]

Jeden z ojców niemiecko-polskiej polityki normalizacji

wtorek, Grudzień 8th, 2020

Na początku listopada 1970 r., pięćdziesiąt lat temu, przybył do Polski minister spraw zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec, Walter Scheel, który przewodniczył delegacji mającej w Warszawie prowadzić rokowania w sprawie zawarcia niemiecko-polskiego układu. Podczas pobytu w Warszawie minister Walter Scheel podjął decyzję udania się do Muzeum Auschwitz-Birkenau, gdzie przybył 8 listopada. Wraz z nim przyjechali do [...]

Zapomniana partyzancka potyczka

sobota, Grudzień 5th, 2020

W dniu 3 grudnia 1944 roku, siedemdziesiąt sześć lat temu, w Budach-Borze koło Brzeszcz doszło do potyczki partyzantów z oddziału AK „Sosienki” z esesmanami. Partyzanci byli uciekinierami z KL Auschwitz. Czytaj wiecej: Potyczka pod Oświęcimiem 3 grudnia 1944 roku Adam Cyra Oświęcim, 5 grudnia 2020 r.

Martyrologia leśników polskich w latach 1939-1945

wtorek, Grudzień 1st, 2020

„Księga Pamięci leśników deportowanych do KL Auschwitz w latach 1940-1944” to cenna publikacja, która co dopiero ukazała się drukiem. Znajdują się w niej nazwiska ponad dwustu polskich leśników deportowanych do KL Auschwitz. Większość z nich zginęła w tym lub innych obozach koncentracyjnych, do których potem zostali przeniesieni. Leśnicy byli także wśród członków konpiracji wojskowej w [...]

„Trzech na minutę” w bloku nr 20

poniedziałek, Październik 26th, 2020

Zobacz: 2 Listopada modlitwa za ofiary niemieckich obozów Wszystkich Świętych 1 Listopada 2020 roku Polskim Ofiarom KL Auschwitz W bloku szpitalnym nr 20 od zastrzyków z fenolu w serce zginęło więcej więźniów niż rozstrzelanych zostało pod Ścianą Śmierci na dziedzińcu bloku nr 11. Szpilowanie odbywało się głównie na parterze w bloku szpitalnym nr 20, w pomieszczeniu [...]

Poszukiwana rodzina Edwarda Golika z Rajska k. Krakowa

środa, Październik 21st, 2020

W archiwum w Bad Arolsen w Niemczech jest przechowywanych blisko trzy tysiące przedmiotów należących w większości do Polaków – więźniów niemieckich obozów. Jednym z nich, po którym pozostały takie pamiątki, jest Edward Golik, z zawodu kupiec, którego Niemcy deportowali z więzienia w Tarnowie 14 czerwca 1940 roku do KL Auschwitz w pierwszym transporcie polskich więźniów [...]

Ornitolog z KL Auschwitz

wtorek, Październik 20th, 2020

Niemiecki ornitolog Günther Niethammer 1 kwietnia 1940 r. został zatrudniony w Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu. Wkrótce jednak po odmowie przyjęcia go do Wehrmachtu, mając 32 lata, ochotniczo wstąpił do SS. Służył jako esesman w kompanii wartowniczej w KL Auschwitz od 16 października 1940 r. do 15 października 1941 r. Przez pewien czas pełnił nawet służbę [...]

„Kurhan Polki”

poniedziałek, Październik 19th, 2020

Henryk Kanikuła urodził się w 1925 r. na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej w rodzinie policjanta. Wychowany w Dubnie na Wołyniu w duchu patriotyzmu, rozmiłowany w ziemi wołyńskiej, gdzie spędził swoje dzieciństwo i młodość Poznałem go na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy pracował w Państwowym Muzeum Auschwitz- -Birkenau w Oświęcimiu, m.in. oprowadzając wycieczki w języku [...]

Nawet Aleksander Wielki by nie wygrał w 1939 roku

piątek, Październik 2nd, 2020

„Nawet Aleksander Wielki by nie wygrał” – wywiad z prof. Marianem Zgórniakiem, b. więźniem KL Auschwitz  z 1999 r. (Gazeta Wyborcza – 28/08/1999) Minister Beck i marszałek Rydz-Śmigły nie byli geniuszami, ale lepiej lub gorzej zrobili to, co do nich należało. Historia obeszła się z nimi okrutnie. Taki już jest los polityków, którzy przegrali – [...]

Historia tajnej misji Witolda Pileckiego w Auschwitz

środa, Wrzesień 23rd, 2020

Biografia rotmistrza Witolda Pileckiego,  pochodzącego z okolic Grodna i Lidy (dzisiaj Białoruś), dobrowolnego więźnia KL Auschwitz i twórcy polskiej konspiracji wojskowej w tym obozie, autorstwa brytyjskiego pisarza i dziennikarza Jacka Fairweathera, zatytułowana „The Volunteer. The True Story of the Resistance Hero who Infiltrated Auschwitz”, opublikowana w ubiegłym roku w Stanach Zjednoczonych i Anglii, obecnie została przetłumaczona [...]

Pośmiertne uhonorowanie uciekiniera z Auschwitz

środa, Wrzesień 23rd, 2020

Emisariusz Rotmistrza Witolda Pileckiego, uczestnik brawurowej ucieczki z KL Auschwitz samochodem wykradzionym esesmanom w dniu 20 czerwca 1942 roku i bohater akcji pod Celestynowem przez lata uznawany był za zdrajcę. W tej ucieczce wykradzionym samochodem SS uczestniczył wraz z nim Kazimierz Piechowski (nr 918), zmarły w 2017 r. w wieku 98 lat. W dniu 27 [...]

Komendant garnizonu WP w Oświęcimiu w 1939 r.

środa, Wrzesień 2nd, 2020

Budynek, w którym mieszkał na terenie koszar w Oświęcimiu ostatni przedwojenny komendant garnizonu Wojska Polskiego w grodzie nad Sołą, ppłk Władysław Kiełbasa, Niemcy zamienili na blok nr 11, zwany Blokiem Śmierci. W koszarach w Oświęcimiu stacjonowali żołnierze, które wchodzili w skład jednostek przedwojennego Wojska Polskiego, jak II Batalion 73. Pułku Piechoty z Katowic, w czasie [...]

Publikacja o doktrynie wojennej II Rzeczypospolitej

niedziela, Sierpień 30th, 2020

Profesor dr hab. Marian Zgórniak, więzień KL Auschwitz, po wojnie uczony i wychowawca całych pokoleń studenckich, był mistrzem dla około dwustu magistrantów, z grona których czternastu uzyskało stopień naukowy doktora, a czterech tytuł profesora. Należę również do uczniów niezapomnianego Profesora, pod którego kierunkiem napisałem pracę magisterską na temat: „Doktryna wojenna armii II Rzeczypospolitej w latach [...]

Święty z KL Auschwitz

piątek, Sierpień 14th, 2020

Siedemdziesiąt dziewięć lat temu, w dniu 29 lipca 1941 r., po południu uciekł z KL Auschwitz Polak Zygmunt Pilawski (nr 14156). Telegram zawiadamiający placówki niemieckie o tej uciecz­ce – podpisał, zastępujący nieobecnego komendanta Rudolfa Hössa – kierownik  obozu Karl Fritzsch, który w odwet za ucieczkę Zygmunta Pilawskiego, z zawodu kierowcy, wybrał  dziesięciu zakładników na śmierć głodową [...]

Antoni Kocjan – rozstrzelany 13 sierpnia 1944 r.

czwartek, Sierpień 13th, 2020

Kilka tygodni temu zostały zakończone prace nad filmem dokumentalnym o Antonim Kocjanie – byłym więźniu KL Auschwitz, o którym mówi się, że wygrał II wojnę światową. Film ten zrealizowano  na zlecenie TVP, w ramach dłuższego cyklu „Geniusze i Marzyciele”. Twórcami dokumentu są reżyser Marek Pawłowski i producent Małgorzata Walczak, znani z takich produkcji jak „Uciekinier” [...]

Szpicle z KL Auschwitz

wtorek, Sierpień 11th, 2020

Stanisław Dorosiewicz urodził się w Jadwisinie k. Nowego Dworu 21 listopada 1908 r., chociaż sam podawał, że jest Gruzinem i urodził się w Baku. Podobno zaczynał karierę w przedwojennej „Dwójce”, czyli w kontrwywiadzie. W czasie niemieckiej okupacji w jednym z transportów warszawskich z więzienia Pawiak został przywieziony do KL Auschwitz w dniu 24 lipca 1941 [...]

Zginął w Powstaniu Warszawskim

poniedziałek, Sierpień 10th, 2020

Znana jest głośna ucieczka, którą szczegółowo opisał jeden z jej uczestników, Kazimierz Albin, zmarły w ubiegłym roku, w książce „List gończy”, która po raz pierwszy została wydana w 1996 r. Wieczorem w dniu 27 lutego 1943 r. zbiegło z KL Auschwitz siedmiu  więźniów-Polaków, zatrudnionych w kuchni SS. Byli to : Kazimierz Albin (nr 118), Tadeusz [...]

Tu są wszędzie kości i czaszki

środa, Sierpień 5th, 2020

Ten operator był w butach gumowych, zaprowadził mnie nad koryto Soły i pokazał czaszki i kości, które poprzednio zakopane w żółtym żwirze, przybrały od niego również ten kolor. Niespodziewanie zauważyłem, idącego w naszym kierunku dyrektora wodociągów Henryka D., którego osobiście znałem, ponieważ razem chodziliśmy do siódmej klasy szkoły podstawowej. Mimo to przestraszyłem się trochę, ponieważ [...]

Pierwsza ucieczka więźnia w mundurze SS

wtorek, Sierpień 4th, 2020

Najbardziej brawurowy przebieg w historii obozu Auschwitz miały te ucieczki więźniów, którzy  czasami w niezwykle odważny sposób  pozyskiwali mundury esesmańskie i po ich ubraniu uciekali z obozu. Takich ucieczek było kilka i znane są losy ich uczestników. Wyjątek stanowi pierwsza z nich, której dokonał polski student ze Lwowa. Mieczysław Mutka urodził się 7 lipca 1919 [...]

Morderca z pierwszego transportu Polaków do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 roku

poniedziałek, Czerwiec 22nd, 2020

W archiwum Muzeum Auschwitz brak jest informacji o nim. Nie wiemy nawet, kiedy i gdzie urodził się. Przywieziony został z więzienia w Tarnowie w I transporcie Polaków do KL Auschwitz w dniu 14 czerwca 1940 roku, otrzymując  numer 607. Mieczysław Pańszczyk podobno był studentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W KL Auschwitz został sanitariuszem więźniarskiej [...]

Niezłomny z KL Auschwitz

niedziela, Czerwiec 21st, 2020

Stefan Kulig jest jednym z najstarszych więźniów KL Auschwitz i jednym z ostatnich żyjących Żołnierzy Wyklętych na Sądecczyźnie. W dniu 20 czerwca bieżącego roku obchodził swoje 94. urodziny. Urodził się 20 czerwca 1926 roku w miejscowości Rytro-Obłazy, mając niespełna 15 lat wstąpił do ZWZ/AK, posługiwał się pseudonimem „Gorol”. Przeprowadzał ochotników do Wojska Polskiego na Zachodzie [...]

„Księga Pamięci” o więźniach policyjnych w KL Auschwitz w latach 1942-1945

piątek, Czerwiec 19th, 2020

Jerzy Klistała (ur. w 1935 roku) – jest mieszkańcem Bielska-Białej, który w czasie okupacji niemieckiej osobiście doświadczył skutków terroru hitlerowskiego. Jego ojciec za działalność konspiracyjną w ZWZ/AK został rozstrzelany w KL Auschwitz pod Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku nr 11 w 1943 roku. Młody Jurek po raz pierwszy zwiedził były obóz Auschwitz-Birkenau jako dwunastoletni uczeń [...]

Niemiecki kapo z Auschwitz i żołnierz Armii Krajowej

czwartek, Czerwiec 18th, 2020

Postać więźnia kryminalnego z KL Auschwitz, Niemca o nazwisku Jonny Lechenich (nr obozowy 19) jest niezwykła. Ten niemiecki kapo urodził się w Niemczech 10 września 1910 roku. Był uciekinierem z obozu, żołnierzem oddziałów partyzanckich Armii Krajowej oraz po wojnie żołnierzem II Korpusu Polskiego, dowodzonym przez gen. Władysława Andersa. Za działalność w AK podobno uhonorowano go [...]

Pamięci Żydów olkuskich

wtorek, Czerwiec 16th, 2020

W tekście o zagładzie Żydów, zamieszczonym na stronie Urzędu Miasta i Gminy w Olkuszu – polecam lekturę, znajduje się link z artykułem o uroczystości na terenie byłego KL Auschwitz II-Birkenau. Jest on  umieszczony  – obok zdjęcia jak prof. Michał Ostrowski z Olkusza składa wieniec od Burmistrza tego miasta – przy trzech tablicach kamiennych w Brzezince [...]

Kontrowersyjna tablica pamiątkowa na dworcu PKP w Oświęcimiu

czwartek, Czerwiec 11th, 2020

28 marca 1947 r. w Jabłonkach na terenie Bieszczad zginął w zasadzce Ukraińskiej Powstańczej Armii gen. Karol Świerczewski. Pod wrażeniem tej śmierci następnego dnia, 29 marca 1947 r., Biuro Polityczne Polskiej Partii Robotniczej postanowiło „w ramach akcji represyjnej wobec ludności ukraińskiej [...] w szybkim tempie przesiedlić Ukraińców i rodziny mieszane na tereny odzyskane [...] nie [...]

Kolejarze w pierwszym transporcie Polaków do niemieckiego obozu Auschwitz

środa, Czerwiec 10th, 2020

Wśród 728 więźniów przywiezionych 80 lat temu z więzienia w Tarnowie do KL Auschwitz – 14 czerwca 1940 r. – było ośmiu polskich kolejarzy, których nazwiska udało się ustalić. W dniu 14 czerwca 2020 r. na dworcu PKP w Oświęcimiu zostanie odsłonięta tablica pamiątkowa. Należy także przypomnieć, że podczas okupacji niemieckiej zginęło ponad dwudziestu pracowników [...]

Niezwykły opis na cmentarnej tablicy

środa, Marzec 11th, 2020

W ubiegłym roku w mediach opublikowany został mój tekst. Proponowałem w nim umieszczenie tablicy pamiątkowej na dworcu PKP w Oświęcimiu, poświęconej  kolejarzom ze stacji Auschwitz u bram obozowego piekła. Ich postawa w czasie okupacji niemieckiej była bohaterska i dzisiaj zasługuje na pamięć. Kilkudziesięciu z nich zginęło, w tym za działalność w ruchu oporu i pomoc niesioną [...]

Plebiscyt – Osobowość Roku 2019

wtorek, Styczeń 7th, 2020

Szanowni Państwo, Czytelnicy mojego bloga! Dziękuję za wsparcie i oddane na mnie głosy. Osobowość – w kategorii Nauka – zająłem ósme miejsce. Wszystkim jeszcze raz serdecznie dziękuję. Pozdrawiam Adam Cyra Oświęcim, 27 lutego 2020 r. Nominacja za popularyzację wiedzy o ludobójstwie w niemieckim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau, przybliżanie wątków mało lub w ogóle nieznanych, [...]

Uroczystość upamiętniająca amerykańskiego lotnika

środa, Grudzień 18th, 2019

Z inicjatywy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 6 w Jawiszowicach koło Oświęcimia, młodzież upamiętniła sierżanta Alvina Ellina, strzelca pokładowego, będącego członkiem załogi strąconego nad tą miejscowością amerykańskiego bombowca B-17G. Uroczystość odbyła się pod patronatem Burmistrza Brzeszcz, Radosława Szota i brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau w dniu 17 grudnia 2019 roku. Uczniowie złożyli kwiaty i zapalili znicze [...]

Pozostało wieczne pióro i zegarek

piątek, Grudzień 13th, 2019

W archiwum w Bad Arolsen w Niemczech jest przechowywanych blisko trzy tysiące przedmiotów należących w większości do Polaków – więźniów niemieckich obozów. Jednym z nich, po którym pozostały takie przedmioty, jest Waldemar Rowiński, uczeń gimnazjalny, którego Niemcy deportowali z więzienia w Tarnowie 14 czerwca 1940 roku do KL Auschwitz w pierwszym transporcie polskich więźniów politycznych. [...]

Oficer gen. Maczka niósł pomoc więźniom KL Auschwitz

środa, Grudzień 11th, 2019

25 lat temu, 11 grudnia 1994 r., w Edynburgu zmarł gen. Stanisław Maczek, dowódca 1. Polskiej Dywizji Pancernej, która wsławiła się walkami pod Falaise podczas inwazji sił alianckich w Normandii w roku 1944 i wyzwoleniem Bredy. Został pochowany na cmentarzu żołnierzy polskich w tym holenderskim mieście. Stanisław Maczek urodził się 31 marca 1892 r. w [...]

Tragiczna noc w bunkrze Bloku Śmierci

wtorek, Grudzień 10th, 2019

W nocy z 7 na 8 marcu 1942 roku w ciemnicy celi nr 20 w podziemiach aresztu obozowego w bloku nr 11, na powierzchni około 8 m kwadratowych miało miejsce zdarzenie, które tak zapamiętał były więzień Franciszek Gulba (nr 10245):  „Zaprowadzono naszą całą 45 osobową grupę do bloku nr 11. (…) Kazano nam wszystkim wejść [...]

Strach Jana Tomasza Grossa przed prawdą

sobota, Grudzień 7th, 2019

Z zainteresowaniem przeczytałem atykuł Marzeny Nykiel, zatytułowany „Kto się boi powrotu do Jedwabnego”?.  Mocne świadectwo archeologów mówi wszystko: „Od pokazania prawdy dzielił nas tylko krok”?,  który ukazał się na stronach portalu „wSieci”. W pełni zgadzam się z Autorką tego tekstu,  że wobec książki Jana Tomasza Grossa „Sąsiedzi” należy być nastawionym krytycznie, ponieważ stwierdzenia w niej [...]

Miejsce hołdu i modlitwy w Muzeum Auschwitz

piątek, Grudzień 6th, 2019

Na dziedzińcu bloku nr 11 znajduje się rekonstrukcja Ściany Straceń, pod którą setki tysięcy odwiedzających rokrocznie tereny byłego obozu Auschwitz-Birkenau składają kwiaty, zapalają znicze i modlą się. Hołd  w tym miejscu pomordowanym oddał także Jan Paweł II w czerwcu 1979 roku,  Benedykt XVI w maju 2006 roku i Franciszek w lipcu 2016 roku. W dniu [...]

„Tajemnica Auschwitz. Prawdziwa historia” – fakty i mity

poniedziałek, Grudzień 2nd, 2019

„Tajemnica z Auschwitz” to oparta rzekomo tylko na faktach i świadectwach bohaterów powieść, która ostatnio jest bardzo reklamowana w mediach. Nie jest to jednak reportaż, chociaż sporo w niej dokumentów i materiałów, z których korzystała Autorka. W książce o tym tajemniczym tytule, zachęcającym czytelnika do jej przeczytania, jest opisana w formie zbeletryzowanej historia Stefanii Budniak, [...]

Sprawiedliwy spod Auschwitz

czwartek, Listopad 28th, 2019

Obecnie ma być utworzone nowe muzeum w Oświęcimiu, które będzie mieścić się w budynku dawnego magazynu SS „Lagerhaus”. Powstanie tam ekspozycja. Będzie ona poświęcona mieszkańcom Ziemi Oświęcimskiej, którzy podczas okupacji niemieckiej pomagali więźniom KL Auschwitz. Jednym z nich był ppor. rez. Alojzy Banaś, o którym pamięć w tym muzeum powinna być szczególnie zachowana. Postać komendanta [...]

Jeszcze o egzekucji 11 października 1943 r,

piątek, Listopad 22nd, 2019

Niedawno minęła 76. rocznica egzekucji dokonanej w KL Auschwitz na kilkudziesięciu polskich przedwojennych działaczach politycznych i  oficerach Wojska Polskiego, członkach wojskowej konspiracji obozowej, którzy w ręce gestapo obozowego zostali wydani w wyniku donosów trzech konfidentów obozowych (w tym jednego Niemca i dwóch Polaków). Byli nimi: Ernst Malorny (nr 60368), Stefań Ołpiński (nr 6214) i Jerzy [...]

Zginęli podczas pierwszej egzekucji w KL Auschwitz 22 listopada 1940 roku

poniedziałek, Listopad 18th, 2019

Przy wejściu do kościoła pw. Miłosierdzia Bożego w Oświęcimiu na Zasolu umieszczona jest tablica, na której wymienione są nazwiska czterdziestu Polaków rozstrzelanych w pobliżu siedemdziesiąt dziewięć lat temu, 22 listopada 1940 r. Jednym z nich był Michał Dzida z Pszczyny. Relacja jego córki Łucji Dzidy, która złożona została w 1981 roku,  przechowywana jest w Archiwum [...]

Świat ptaków w Auschwitz

piątek, Listopad 15th, 2019

Twórcy wystawy „AVIUMY”, przedstawiającej portretowanie ptaków i innych obiektów latających, której interesujący wernisaż odbył w Międzynarodowym Spotkaniu Młodzieży w Oświęcimiu 15 listopada 2019 roku, zapewne słuchali nieraz ich pięknego śpiewu. Nie wiemy, czy śpiewu ptaków słuchał także komendant Auschwitz, Rudolf Hőss, który wraz z rodziną mieszkał w willi położonej obok małego krematorium nr 1 oraz kolczastych [...]

Oddali hołd rozstrzelanym pod Ścianą Straceń 11 listopada 1941 roku

sobota, Listopad 9th, 2019

W Libiążu koło Chrzanowa  od kilku lat aktywnie działa stowarzyszenie pod nazwą Szwadron Kawalerii Ochotniczej im. Rotmistrza Witolda Pileckiego (film) pod dowództwem podporucznika  kawalerii ochotniczej Marcina Kłosa. Zobacz także filmy: Manewry Szwadronu w Udorzu i Zbiórka Szwadronu Kawalerii Ochotniczej Pilecki. W dniu 11 listopada 2019 roku, wyjątkowo pieszo po obchodach w Libiążu i Mszy św., ułani z [...]

Niewinnie stracony przez polskich partyzantów

środa, Listopad 6th, 2019

Kurt Pennewitz (nr obozowy 3263), który był Niemcem, przestał pełnić jako więzień funkcję kapo aresztu obozowego w bloku nr 11 i został zwolniony z KL Auschwitz 19 stycznia 1942 roku. W pierwszej połowie 1943 roku ponownie osadzono go tym razem w podobozie KL Auschwitz w Jaworznie, gdzie  pomocnikami SS-manów w nadzorowaniu więźniów był aparat funkcyjny, [...]

„Bolszewicy” w Rabsztynie koło Olkusza

wtorek, Listopad 5th, 2019

W sobotę 9 listopada 2019 roku pod Chatą Kocjana w Rabsztynie koło Olkusza rozniósł się bitewny zgiełk. Widzowie mogli cofnąć się w czasie i niemal dotknąć historii za sprawą rekonstruktorów hisorycznych. Interesująca inscenizacja „Olkuszanie w walce o niepodległość i granice II Rzeczypospolitej” przybliżyła dzieje V Batalionu Strzelców Olkuskich – ochotniczej jednostki odrodzonego w 1918 roku Wojska [...]

Wyrok wykonano we Wszystkich Świętych w 1944 r.

środa, Październik 30th, 2019

W Muzeum Auschwitz na belce stropowej w jednej z sal na parterze bloku nr 11, zwanym „Blokiem Śmierci”, znajdują się dwa napisy,  które przytaczam w wersji oryginalnej: „Wojciechowski  M. sporomki został stracony 30 paz 44 rk” i „Koledzy, kto będzie sporombki lub z klimontowa a wyjdzie na wolność to dajcie mojej żonie wiadomość że zginoł [...]

Legionista, nauczyciel i więzień KL Auschwitz

wtorek, Październik 29th, 2019

Ojcem aktora Wojciecha Siemiona był osiadły w Krzczonowie na Lubelszczyźnie legionista Mikołaj.  Miał on siedmiu synów. Pięciu z nich (dwaj: Bogusław i Maksymilian zginęli w czasie wojny) to: ekonomista Mikołaj Lucjan, specjalista z zakresu ochrony przyrody Stanisław, wybitny chemik Ignacy Zenon, dziennikarz Leszek i wspomniany aktor Wojciech. O ich ojcu Mikołaju kilka lat temu napisała ciekawą [...]

Zginęli w czasie walki z esesmanami w bloku nr 11

poniedziałek, Październik 28th, 2019

W dniu 28 października 1942 roku, siedemdziesiąt siedem lata temu, pod „Ścianą Straceń” na dziedzińcu bloku nr 11 rozstrzelano około 280 Polaków więzionych w KL Auschwitz. Była to największa egzekucja w historii tego obozu, dokonana w odwet za udane akcje partyzanckie na Lubelszczyźnie. Były więzień Edward Liszka (nr 7771) po wojnie relacjonował: „W tym okresie, [...]

Ocaleni cudem w KL Auschwitz

piątek, Październik 25th, 2019

Pod Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku nr 11 rozstrzelano kilka tysięcy więźniów, głownie Polaków. Czasami zdarzały się jednak pomyłki i zamierzano rozstrzelać innego więźnia niż ten, którego nazwisko było umieszczone na liście skazańców. W dniu 28 października 1942 roku szczęśliwie ocalał wyznaczony pomyłkowo na rozstrzelanie Wacław Maliszewski (nr  59195): Zostaliśmy doprowadzeni do bloku nr 11, gdzie [...]

Zmarł świadek egzekucji komendanta KL Auschwitz

czwartek, Październik 24th, 2019

Rodzina Wykrętów z Rajska pomagała więźniom KL Auschwitz. Maria przygotowywała posiłki, które jej mąż Franciszek Wykręt zatrudniony w majątku Zwillingów, wraz  z synami Julianem i Władysławem dostarczali na miejsca pracy więźniów, pośredniczyli także w ich nielegalnej korespondencji. Julian Wykręt urodził się 9 października 1932 roku w Rajsku, po wojnie pracował przez wiele lat w Walcowni [...]

Powstaje film o słynnym fotografie z Auschwitz

środa, Październik 23rd, 2019

Bohater głośnego filmu dokumentalnego “Portrecista” z 2005 roku nazywany “portrecistą z Auschwitz” zmarł siedem lat temu 23 października 2012 roku w Żywcu – miał 95 lat. Dziś reżyser filmu, Ireneusz Dobrowolski wraz z Anną Dobrowolską, pracuje nad fabularną, międzynarodową produkcją opartą na wstrząsającej historii życia Wilhelma Brasse. Pełna notka prasowa (wraz ze zdjęciami) pod linkiem: [...]

Oczekując na egzekucję w KL Auschwitz

wtorek, Październik 22nd, 2019

KL Auschwitz w początkowym okresie istnienia był miejscem kaźni przede wszystkim Polaków. Byli to przedstawiciele polskiej inteligencji, członkowie ruchu oporu i Polacy schwytani w łapankach oraz w niewielkiej liczbie polscy Żydzi, przywożeni w transportach wraz z Polakami. Masowa zagłada ludności żydowskiej przywożonej z wielu krajów europejskich podbitych przez hitlerowców, rozpoczęta została w komorach gazowych KL Auschwitz [...]

Geniusze polskiej myśli konstrukcyjnej

poniedziałek, Wrzesień 30th, 2019

W dniu 4 października 2019 r. w Puszczy Mariańskiej odbyły się uroczystości upamiętniające dwóch  wybitnych  polskich konstruktorów  (kliknij). Na grobie Czesława Tańskiego została umieszczona nowa tablica pamiątkowa wraz z epitafium dla Jego syna Tadeusza, który zginął w KL Auschwitz, mając niespełna pięćdziesiąt lat. Jego jego prochy po spaleniu ciała w krematorium obozowym zostały rozsypane w [...]

Tragiczna pomyłka. Rehabilitacja po latach

czwartek, Wrzesień 26th, 2019

Emisariusz Rotmistrza Witolda Pileckiego, uczestnik brawurowej ucieczki z KL Auschwitz samochodem wykradzionym esesmanom w dniu 20 czerwca 1942 roku i bohater akcji pod Celestynowem przez lata uznawany był za zdrajcę. W tej ucieczce wykradzionym samochodem SS uczestniczył wraz z nim Kazimierz Piechowski (nr 918), zmarły w 2017 r. w wieku 98 lat. W dniu 25 [...]

Odnaleziony grób na Ziemi Ognistej

sobota, Wrzesień 21st, 2019

Ppłk Emil Słatyński należał do pokolenia, które w swe dorosłe życie wchodziło na początku pierwszej wojny światowej. Pochodził z Żywca, skąd w sierpniu 1914 r. do Legionów wyruszyła I Kompania Strzelców, składająca się z gimnazjalistów. Był wśród nich Emil Słatyński, który później walczył z bolszewikami w bitwie warszawskiej. Za męstwo w 1920 r. odznaczony został [...]

Wystawa o Rotmistrzu Pileckim w Berlinie

czwartek, Wrzesień 5th, 2019

W ramach obchodów 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej Instytut Pileckiego w Berlinie przygotował  wystawę „Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz”, która ukazuje dobrowolną misję Rotmistrza Pileckiego w Auschwitz. Historia jego zmagań z dwoma totalitaryzmami XX wieku stała się pretekstem do zadania uniwersalnych pytań — o istotę zła, przeciwstawieniu się mu oraz o pamięć i [...]

Zmarł najstarszy więzień Auschwitz

piątek, Sierpień 30th, 2019

W dniu 19 sierpnia 2019 roku zmarł doktor Tadeusz Rybacki, oficer Wojska Polskiego, pułkownik, najstarszy z żyjących więźniów KL Auschwitz. Tadeusz Rybacki urodził się 15 października 1917 roku w Sobkowie. Jego ojciec był farmaceutą i posiadał prywatną aptekę. W 1937 roku zdał maturę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Staszica w Lublinie. Był absolwentem [...]

Błogosławiona z Oświęcimia

sobota, Sierpień 3rd, 2019

Podczas wędrówek po dawnych Kresach II Rzeczypospolitej dotarłem kiedyś do Nowogródka na Białorusi, gdzie odwiedziłem m.in. kościół farny p.w. Przemienienia Pańskiego, tzw. Białą Farę, w której został ochrzczony Adam Mickiewicz. Kościołem tym nadal opiekują się siostry nazaretanki, które przybyły do Nowogródka w 1929 roku, aby zająć się wychowaniem i nauczaniem dzieci. Siostry tworzyły tam przed [...]

Raporty Rotmistrza Witolda Pileckiego z czasów Powstania Warszawskiego

czwartek, Sierpień 1st, 2019

Rotmistrz Pilecki został zabity strzałem w tył głowy w więzieniu na Mokotowie 25 maja 1948 roku. Ciała rodzinie nie wydano i pochowano go w bezimiennej mogile pod płotem Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie. Cztery lata wcześniej przez sześćdziesiąt trzy dni Rotmistrz Witold Pilecki bohatersko walczył w Powstaniu Warszawskim. W Instytucie Pamięci Narodowej w Warszawie są przechowywane raporty [...]

Siatka konspiracyjna Rotmistrza Pileckiego w obozie cygańskim w KL Auschwitz II-Birkenau

poniedziałek, Lipiec 29th, 2019

Tadeusz Joachimowski, ur. w 1908 r., nie zdążył przed śmiercią ukończyć swych wspomnień z obozowych przeżyć. Oznaczono go w KL Auschwitz numerem 3720. Najpierw był pisarzem (Schreiberem) w obozie macierzystym w Oświęcimiu, a następnie od wiosny 1943 r. pisarzem w obozie cygańskim w Brzezince, którego całkowita zagłada nastąpiła siedemdziesiąt pięć lat temu, w dniu 2 [...]

„Oświęcim walczący” po angielsku

niedziela, Lipiec 28th, 2019

Wierność ideałom Polski Niepodległej w powojennej rzeczywistości politycznej zmusiła Józefa Garlińskiego, oficera Armii Krajowej i więźnia KL Auschwitz, do pozostania poza krajem i zamieszkania na stałe w Londynie, gdzie pracował zawodowo m. in. w kanadyjskim towarzystwie ubezpieczeniowym. Prawdziwą pasją Józefa Garlińskiego stało się jednak pisarstwo historyczne. W sumie opublikował około dwadzieścia książek, w tym kilka [...]

Nie tylko pamięć …

czwartek, Lipiec 25th, 2019

W dniach od 19 do 26 lipca 2019 r.  odbył się tygodniowy Obóz Pamięci na terenie Muzeum Auschwitz-Birkenau, w którym uczestniczyło kilkudziesięciu członków Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem – Pamięć o Auschwitz-Birkenau z Warszawy i innych stron Polski. Pracowali oni na terenie byłego obozu w Oświęcimiu-Brzezince i zapoznawali się z jego historią. Uczestnicy 41. Obozu Pamięci [...]

Odszedł ostatni więzień z pierwszego transportu tarnowskiego

wtorek, Lipiec 23rd, 2019

W nocy z 22 na 23 lipca 2019 roku zmarł Kazimierz Albin, ostatni żyjący więzień z pierwszego transportu Polaków  do KL Auschwitz. Miał 96 lat. Kazimierz Albin – ur. 30 sierpnia 1922 roku w Krakowie, gdzie w chwili wybuchu wojny był uczniem I Gimnazjum im. Bartłomieja Nowodworskiego.  W styczniu 1940 roku aresztowany został na terenie [...]

Największa egzekucja na placu apelowym w Auschwitz

piątek, Lipiec 19th, 2019

W dniu 19 lipca 1943 roku, siedemdziesiąt sześć lat temu, w obozie Auschwitz wybudowano zbiorową szubienicę z przygotowanymi wcześniej pętlami, na której stracono dwunastu więźniów z komanda mierników. Byli to: Zbigniew Foltański (nr 41664), Józef Gancarz (nr 24538), Mieczysław Kulikowski (nr 25404), Czesław Marcisz (nr 26891), Bogusław Ohrt (nr 367), Leon Rajzer (nr 399), Tadeusz [...]

Portret kapitana

wtorek, Lipiec 16th, 2019

Portret Kapitana to kolejna książka, którą przybliża czytelnikowi anglojęzycznemu najnowszą historię Polski i drogę życiową  Witolda Pileckiego, dobrowolnego więźnia KL Auschwitz i twórcy konspiracji wojskowej w tym obozie. Napisał ją dr Adam J. Koch, który wprawdzie urodził się i młodość spędził w Polsce, lecz w Australii mieszka już ponad trzydzięści lat. Powstanie tego opracowania niewątpliwie  [...]

Polscy adwokaci w obozie Auschwitz

piątek, Lipiec 12th, 2019

Biogramy 204 adwokatów–więźniów KL Auschwitz znalazły się w publikacji dr. Jerzego Dębskiego, zatytułowanej „Polscy adwokaci w obozie koncentracyjnym Auschwitz 1940-1945”. Adwokaci osadzeni w obozie stanowili ponad 53% wszystkich prawników wywiezionych do KL Auschwitz. Spośród 384 prawników aż 204 to adwokaci (w tym 12 aplikantów adwokackich), ponadto w obozie przebywało 30 sędziów, 7 prokuratorów, 8 notariuszy [...]

Książka o Rotmistrzu Pileckim w amerykańskich księgarniach

środa, Lipiec 10th, 2019

W ostanich dniach na półkach amerykańskich księgarni pojawiła się biografia Rotmistrza Witolda Pileckiego. Książka jest zatytułowana „The Volunteer: One Man, An Underground Army, and the Secret Mission to Destroy Auschwitz”. Jej autorem jest Jack Fairweather, brytyjski pisarz i korespondent wojenny, mieszkający obecnie w Stanach Zjednoczonych. W dniu 24 czerwca 2019 roku, w Konsulacie Generalnym RP [...]

Julian Szczotka z Milówki

poniedziałek, Lipiec 8th, 2019

Sylwetki 1515 oficerów polskich (w tym oficerowie rezerwy) więzionych w KL Auschwitz i w większości tam zamordowanych znalazły się w sześciotomowym słowniku  Jerzego Dębskiego, zatytułowanym „Oficerowie Wojska Polskiego w obozie koncentracyjnym Auschwitz 1940-1945″, wydanym w 2017 r. Jednym z nich był Julian Szczotaka, którego życiorys przesłała mi jego córka Ewa Kojro z Milówki:  Julian Szczotka urodził [...]

Witold Pilecki i Józef Cyrankiewicz – konspiratorzy z Auschwitz

środa, Lipiec 3rd, 2019

W 1975 roku kustosz Barbara Jarosz w Muzeum Auschwitz wraz z ówczesnym kierownikiem archiwum Tadeuszem Iwaszką zaczęła przygotowywać nową ekspozycję na temat obozowego Ruchu Oporu w bloku nr 11.  Po latach Barbara Jarosz  wspominała:  Na początku lat 90. nad ukończeniem jej scenariusza czuwał dr Józef Garliński z Londynu, który w latach 60. odnalazł raport Witolda  Pileckiego pisany we Włoszech i przesłany  do Archiwum Studium Polski Podziemnej w Londynie. [...]

Zegarek z Auschwitz

piątek, Czerwiec 28th, 2019

Zdarzyło się to ponad dwadzieścia lat temu. Był jesienny dzień 5 października 1998 roku, kiedy na terenie Muzeum Auschwitz spotkałem byłego więźnia Mieczysława Zawadzkiego (nr 8012) z Warszawy, który opowiedział mi niezwykłą historię zegarka, pokazując mi go na swoim ręku. Jego właścicielem w obozie był Stanisław Dobrowolski (nr 16061), który został rozstrzelany 28 października 1942 [...]

Przedostatni więzień z pierwszego transportu Polaków do KL Auschwitz

poniedziałek, Czerwiec 24th, 2019

W ubiegłym roku zmarł przedostatni więzień z pierwszego transportu polskich więźniów politycznych, który przybył z więzienia w Tarnowie do KL Auschwitz 14 czerwca 1940 roku. Był nim Aleksander Giermański, nr obozowy 716. Dowiedziałem się tym z listu, który napisała do mnie Jego córka, pani Joanna Giermańska:  Z ciekawością przeczytałam artykuł na Pana blogu o pierwszym [...]

„Ochotnik” w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii

niedziela, Czerwiec 23rd, 2019

Po trzech latach prowadzenia badań pisarz i dziennikarz angielski Jack Fairweather ukończył pracę nad książką pod tytułem „Ochotnik”, która co dopiero ukazała się w Stanach Zjednoczonych i w Wielkiej Brytanii. Jej bohaterem jest rotmistrz Witold Pilecki, dobrowolny więzień KL Auschwitz i twórca konspiracji wojskowej w tym obozie. Dzieła Jacka Fairwethera nie udałoby się napisać m.in. bez [...]

Ściana Straceń – miejsce hołdu i modlitwy

środa, Czerwiec 12th, 2019

KL Auschwitz w początkowym okresie istnienia był miejscem kaźni przede wszystkim Polaków. Byli to przedstawiciele polskiej inteligencji, członkowie ruchu oporu i Polacy schwytani w łapankach oraz w niewielkiej liczbie polscy Żydzi, przywożeni w transportach wraz z Polakami. Masowa zagłada ludności żydowskiej przywożonej z różnych krajów europejskich podbitych przez hitlerowców, rozpoczęta została w komorach gazowych Birkenau wiosną 1942 [...]

Za brzozowym laskiem

poniedziałek, Czerwiec 10th, 2019

77 lat temu, w czerwcu 1942 r., Niemcy zawieźli na śmierć Żydów z Olkusza. Byli jednymi z pierwszych, którzy zginęli w „czerwonym domku”: pierwszej komorze gazowej w obozie Birkenau. W dwóch transportach kolejowych wywieźli ok. 3 tys. mężczyzn, kobiet i dzieci z olkuskiego getta. Byli wśród nich także liczni Żydzi z Chorzowa, przesiedleni do Olkusza jeszcze [...]

Umożliwił lądowanie aliantów w Normandii

piątek, Czerwiec 7th, 2019

Siedemdziesiąt pięć lat temu  nastąpiło lądowanie w Normandii. Była to największa pod względem użytych sił i środków operacja desantowa w historii wojen. Miała na celu otwarcie w zachodniej Europie tzw. drugiego frontu w europejskim teatrze działań II wojny światowej. Operacja została przeprowadzona we wtorek 6 czerwca 1944 roku pod dowództwem gen. Eisenhowera, a trzon sił [...]

Ukrywał się na zamku w Pieskowej Skale koło Olkusza

poniedziałek, Czerwiec 3rd, 2019

W dniu 29 lipca 2012 roku zmarł August Kowalczyk (nr obozowy 6804), znany powojenny aktor, który bardzo zabiegał w ostatnich latach swojego życia o to, aby upamiętnić swojego kolegę obozowego Mieczysława Kaweckiego (nr obozowy 3673) z Mysłowic, który razem z nim uczestniczył w buncie więźniów karnej kompanii w KL Auschwitz-Birkenau i wówczas został zastrzelony przez esesmanów [...]

Wojskowy ruch oporu w KL Auschwitz

niedziela, Maj 19th, 2019

Za datę powstania KL Auschwitz przyjmuje się 14 czerwca 1940 r., kiedy do tworzonego przez Niemców obozu przywieziono pierwszy transport 728 polskich więźniów politycznych z więzienia w Tarnowie. Wkrótce potem w kolejnych transportach okupanci skierowali więźniów z więzienia w Nowym Wiśniczu, obozu przejściowego w Sosnowcu, więzienia Montelupich w Krakowie oraz z więzienia na Pawiaku w [...]

Bo wolność krzyżami się mierzy …

piątek, Maj 17th, 2019

Ppor. Edmund Wilkosz spoczywa wśród 1072 poległych wówczas polskich żołnierzy na najwyższym stopniu Polskiego Cmentarza Wojennego na Monte Cassino. Warto przypomnieć jego postać. Urodził się 30 listopada 1912 r. w Oświęcimiu. Mieszkał w pobliskich Babicach. Naukę po ukończeniu szkoły powszechnej kontynuował w Prywatnym Gimnazjum Koedukacyjnym im. ks. Stanisława Konarskiego (dzisiejsze Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Konarskiego). [...]

Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i więzień Auschwitz

poniedziałek, Maj 13th, 2019

Prof. dr hab. Marian Zgórniak urodził się 5 grudnia 1924 r. w Nowodworzu koło Gorlic, w rodzinie ziemiańskiej. Jego matka, Władysława, po rozwodzie z pierwszym mężem wyszła powtórnie za mąż za Stanisława Zgórniaka, który adoptował Mariana w 1935 r. Marian Zgórniak w okresie międzywojennym  zdążył ukończyć trzy klasy gimnazjum w Gorlicach. Po wybuchu II wojny [...]

Mój wujek był Woldenberczykiem

czwartek, Maj 2nd, 2019

W czasie wojny w dzisiejszym Dobiegniewie koło Krzyża Wielkopolskiego znajdował się największy w Polsce obóz jeniecki Oflag II C Woldenberg. Przetrzymywano w nim około 6,5 tysiąca podoficerów i oficerów Wojska Polskiego. Żołnierze w obozie prowadzili bardzo aktywną działalność kulturalno – oświatową. Organizowane były zawody sportowe oraz liczne seminaria i wykłady. Kiedy wiadomo było, że Niemcy [...]