Doktryna wojenna armii II Rzeczypospolitej (1918-1939)

Plakat polski z 1939 roku

Całokształt prac prowadzonych w latach 1921-1939 nad ustaleniem założeń doktryny wojennej niewątpliwie znalazł praktyczny sprawdzian w tragicznych wydarzeniach kampanii wrześniowej 1939 roku. Nasuwa się tutaj pytanie, w jakim stopniu powyższe przygotowania zdecydowały o jej przebiegu? Ocena ta powoduje nową trudność.

Dramat 1939 roku zbyt głęboko zapadł w umysły całego narodu polskiego i stąd także sprawa polskiej doktryny wojennej należał do zagadnień najbardziej spornych i wywoływał najwięcej krytycznych uwag oraz zarzutów.

Niemniej wydaje się, że próba analizy tego ciekawego, lecz niełatwego tematu może stanowić pewien krok w lepszym poznaniu polskich przygotowań do wojny. Z drugiej strony ten ważny problem w całokształcie historii okresu międzywojennego w Polsce nie znalazł do dzisiaj należytego i pełnego opracowania. Zobacz: Myśl wojskowa i doktryna wojenna z lat 1919-1939

Dotychczasowe próby omówienia zagadnień związanych z kształtowaniem się doktryny wojennej II Rzeczypospolitej dotyczyły przede wszystkim niektórych jej aspektów oraz koncepcji użycia poszczególnych rodzajów sił zbrojnych, publikacje zachodnie natomiast rzadko uwzględniają materiały archiwalne i w większości są jedynie wyrazem osobistych przekonań autorów na powyższy temat.

80 lat temu, 4 marca 1939 roku, rozpoczęto przygotowywanie planu działań na wypadek wojny z Niemcami, tzw. planu operacyjnego „Zachód”. Wcześniej spodziewano się przede wszystkim uderzenia ze wschodu.

Nad planem „Zachód” intensywnie zaczęli pracować generałowie Tadeusz Kutrzeba, Juliusz Rómmel, Władysław Bortnowski i Leon Berbecki. Zadanie mieli dodatkowo utrudnione, gdyż sytuacja ciągle się zmieniała.

W dniu 15 marca 1939 roku Niemcy wkroczyli do Czechosłowacji, na północy zaś 23 marca niemiecka flota na Bałtyku zajęła Kłajpedę – pętla wokół Polski wyraźnie się zaciskała. Z tego powodu plan obrony ulegał zmianie. Początkowo sądzono, że niemieckie uderzenie nadejdzie w kierunku Warszawy z Prus Wschodnich. Po zajęciu przez Niemcy Sudetów w październiku 1938 roku, za bardziej prawdopodobne uznano uderzenie ze Śląska.

Zachęcam do lektury mojej pracy, napisanej pod kierunkiem b. więźnia KL Auschwitz, prof. dr. hab. Mariana Zgórniaka, zatytułowanej „Doktryna  wojenna  armii  II  Rzeczypospolitej  (1918-1939)”

Adam Cyra

Oświęcim, 7 marca 2019 r.

Zobacz również:

  1. 75. rocznica powstania Armii Krajowej
  2. Józef Drożdż (1918-2012)
  3. Pamięć o Rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918 r.
  4. Żydzi w Olkuszu w latach 1939-1942, siedemdziesiąta rocznica likwidacji olkuskiego getta
  5. Maszynista z Oświęcimia. List w sprawie tablicy pamiątkowej

Comments are closed.