Oświęcimianin napisał legendy o Roztoczu


Pod koniec ubiegłego roku ukazała się w Lublinie książka, zatytułowana „W krainie żurawiny i utopców”, będąca zbiorem legend z Lubelskiego Roztocza. Jej współautorem jest mieszkający w Grodzie nad Sołą – od ponad pól wieku – Rudolf Tadeusz Czerniak, dla którego Oświęcim stał się drugą małą ojczyzną po Roztoczu, na którym się urodził.

Jest to też Autor takich książek jak „Kamyki i ostańce”, czy „Były sobie OZNS-y . . .” oraz wystaw fotograficznych pod tym tytułem, a także różnych publikacji i wystaw dotyczących Roztocza. Warto również przypomnieć, że w młodości R.T. Czerniak był przez kilka lat prezesem Koła Przewodników PTTK, oprowadzających po ekspozycjach i terenach Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

W omawianej książce autorstwa R.T. Czerniaka jest dziewięć legend o następujących tytułach: „O chłopie, co chciał śmierć oszukać”, „O kamieniu, który przemówił jako świadek”, „O kościółku zatopionym w bagnach i utopcach”, „O gospodarzu, który miał diabła na służbie i głupim Maćku”, „Jak powstały nazwy Długi Kąt oraz Majdan Nepryski i Sopocki”, „Ochrzcie nieochrzczonych dusz”, „O pręgierzu w Józefowie”, „Skąd się wzięła nazwa Nepryszka?” oraz „ O Jasiu Kmieciu, wizjonerze, który urodził się za wcześnie”.

Legendy te zostały napisane na podstawie zasłyszanych w dzieciństwie fragmentów opowiadań, przekazywanych w rożnych formach z pokolenia na pokolenie, kiedy nie było komputerów, radia, czy telewizji, a ludzie w sporej części nie umieli pisać i czytać.

- Legendy i opowiadania, uratowane od zapomnienia dla przyszłych pokoleń, ożywiają naszą przeszłość, dodają kolorów codziennemu życiu i przywołują tę magię tajemniczości, w otoczce której żyli nasi przodkowie. To wszystko jest elementem tożsamości naszej małej Ojczyzny, jak i szeroko pojętej kultury narodu oraz jego dziedzictwa – powiedział Autor tej książki.

- W czasie rozbiorów, religia, kultura i powstańcze zrywy, pozwoliły utrzymać historyczną pamięć i zbudować świadomość narodową. Teraz, w gąszczu unijnej rzeczywistości i nieuchronnej globalizacji, znowu kultura będzie jednym z tych elementów, które pozwolą zachować naszą tożsamość i odrębność – jeszcze dodaje R.T. Czerniak.

Pierwsze wydanie książki rozeszło się już na Lubelszczyźnie i publikacja ta na razie jest niedostępna. Autor ma jednak nadzieję, że wkrótce ukaże się jej drugie wydanie.

"Figura Lasowego"

"Figura Lasowego"

Rudolf Tadeusz. Czerniak dodatkowo napisał także suplement do omawianej książki, zatytułowany „ O powstańcach i Figurze Lasowego”.

- Jest to oparta na prawdziwych faktach, napisana w formie legendy, opowieść o grupie powstańców styczniowych z oddziału krakowianina Marcina Borelowskiego „Lelewela” i poety Mieczysława Romanowskiego – który wtedy zginął w bitwie pod Józefowem 24 kwietnia 1863r. Opisane w legendzie wydarzenia miały miejsce kilka kilometrów dalej, z udziałem grupki powstańców uciekających po tej przegranej bitwie przed kozacką pogonią – co tak z kolei przybliżył.

Autor jako mały chłopiec słyszał tę opowieść z ust człowieka, który urodził się dzień po wybuchu powstania w karczmie, która była świadkiem tych wydarzeń, a jego ojciec w pracował w niej, obsługując gości.

Obecnie R.T. Czerniak, opisując tę opowieść, odszukał w głębokich lasach Roztocza kamienny krzyż, o którym słyszał w dzieciństwie. Zbudowany został w1865 r. i zwany jest przez miejscowych mieszkańców „Figurą Lasowego”. Analiza zasłyszanych kiedyś słów, odczytany napis na krzyżu i zestawienie różnych faktów, dało Autorowi pewność, że jest to pomnik, upamiętniający poległych powstańców z 1863 r..

Adam Cyra

Oświęcim, dnia 7 marca 2013 r.

Brak podobnych wpisów.

,

Komentarze nie są dozwolone.