Rozstrzelani w Święto Niepodległości 1941 r.


W dniu 11 listopada w 1941 r. na podwórzu bloku nr 11 pod Ścianą Straceń w KL Auschwitz – w rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. – odbyła się pierwsza egzekucja dokonana przez strzał w tył głowy z broni małokalibrowej. Rozstrzeliwał podoficer raportowy Gerhard Palitzsch, każdorazowo ładując do karabinka nowy nabój.

Wśród straconych było najprawdopodobniej 80 Polaków, przywiezionych z więzienia śledczego w Mysłowicach, których przed egzekucją umieszczono w celach aresztu obozowego w podziemiach bloku nr 11. Ich nazwisk nie znamy.

Akt zgonu Stanisława Wąsowicza, rozstrzelanego 11.11.1942 r.

Akt zgonu Stanisława Wąsowicza, rozstrzelanego 11.11.1942 r.

W tym dniu rozstrzelano również 76 więźniów, którzy byli więźniami, osadzonymi wcześniej w KL Auschwitz. Wśród nich było 27 więźniów tego obozu, umieszczonych we wspomnianych celach aresztu w bloku nr 11 przez władze obozowe w dniach od 10 października do 2 listopada 1941 r.

Ponadto gestapo obozowe wezwało z różnych bloków więźniarskich na terenie KL Auschwitz 49 więźniów, których również wtedy stracono. Wszyscy z nich w obozowych aktach zgonu mają odnotowane w języku niemieckim: „Erschiessung wegen Widerstand gegen die Staatsgewalt” (rozstrzelany z powodu oporu przeciw władzy państwowej). Jako datę śmierci podano fałszywie w ich aktach zgonu 10 listopada 1941 r.

Wszyscy zamordowani pod obozową Ścianą Straceń – w rocznicę Święta Niepodległości – byli prawie że samymi Polakami. Zwłoki rozstrzelanych spalono w krematorium nr 1 na terenie obozu macierzystego w Oświęcimiu.

Stanisław Wąsowicz, zdjęcie wykonane przez gestapo obozowe

Stanisław Wąsowicz, zdjęcie wykonane przez gestapo obozowe

Wśród straconych było m.in. dwunastu więźniów, pochodzących z Nowego Sącza i okolic. Jednym z nich był sędzia Stanisław Wąsowicz, którego brat Tadeusz Wąsowicz (nr obozowy 20035) również był więziony w Auschwitz, a następnie w Buchenwaldzie, gdzie odzyskał wolność w kwietniu 1945 r.

Po wojnie Tadeusz Wąsowicz był współtwórcą i pierwszym dyrektorem Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu w latach 1947-1952. Zmarł w listopadzie 1952 r., pełniąc wspomnianą funkcję dyrektora Muzeum.

Tadeusz Wąsowicz (1906-1952)

Miał 46 lat i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Adam Cyra
Oświęcim, dnia 11 listopada 2012 r.

Zobacz również:

  1. Święto Niepodległości w KL Auschwitz w 1941 r.
  2. Mordy w żwirowni w czerwcu 1941 r.
  3. Mord w żwirowni – 27 czerwca 1941 r.
  4. „Żołnierze Wyklęci” – bracia Edward i Tadeusz Cieśla
  5. 11 listopada w KL Auschwitz

Komentarze nie są dozwolone.